На денешен ден пред 178 години е роден бугарскиот револуционер и поет Христо Ботев

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

ДРУГО

На денешен ден пред 178 години е роден бугарскиот револуционер и поет Христо Ботев

06 јануари 2026

• од Станча Јаќимовски

На 6 јануари 1848 година во градот Калофер е роден Христо Ботев, една од највлијателните и најпочитуваните личности во бугарската историја. Тој останува запаметен како поет со силна општествена мисла, публицист и револуционер кој целиот свој живот го посветил на борбата за национално ослободување.

Образование и интелектуално формирање

Ботев потекнува од образовано семејство. Неговиот татко, Ботјо Петков, бил учител и значајна фигура во просветниот живот. Христо основното образование го стекнал во Карлово и Калофер, а во 1863 година го завршил трикласното училиште во родниот град. Истата година, со помош на Најден Геров, заминал во Русија, каде што се запишал како приватен ученик во Втората одеска гимназија.

За време на престојот во Русија се запознал со руската литература и бил под силно влијание на револуционерните идеи на европските и руските мислители. Токму тогаш ги направил и своите први поетски обиди.

Враќање и прогон

Поради недисциплина и отворено критички став кон образовниот систем, во 1865 година бил исклучен од гимназијата. Сепак, продолжил со самостојно образование и одржувал врски со револуционерни кругови. Во 1867 година, поради влошената здравствена состојба на татко му, се вратил во Калофер.

Истата година, во весникот „Гајда“ било објавено неговото прво познато стихотворение „Мајце си“. По јавниот говор одржан на 11 мај во чест на Кирил и Методиј, бил принуден да го напушти Калофер и заминал во Романија, каде што живеел и работел во неколку градови.

Револуционерна и публицистичка дејност

Во Романија Ботев влегол во кругот на бугарската револуционерна емиграција и воспоставил блиски врски со истакнати дејци на ослободителното движење. Во летото 1868 година се приклучил на четата на Жељо Војвода. Во тој период го напишал стихотворението „На прощавање“, едно од најзначајните дела во неговиот поетски опус.

Иако обидот за премин во Бугарија не успеал, Ботев останал активен како публицист и уредник. Основал и уредувал неколку весници преку кои ги ширел идеите за слобода, социјална правда и народно востание.

Априлското востание и херојската смрт

По избувнувањето на Априлското востание во 1876 година, Христо Ботев се ставил на чело на чета со намера да им помогне на востаниците. На 16 мај 1876 година, со дел од четата се качил на австрискиот брод „Радецки“ и кај Козлодуј се истоварил на бугарскиот брег.

Четата тргнала кон Балканот, но била пресретната од османлиските сили. По неколку тешки судири, на 2 јуни 1876 година, Христо Ботев загинал во последниот бој, оставајќи зад себе легенда што и денес живее.

Историско значење

Иако живеел само 28 години, Христо Ботев оставил неизбришлива трага во историјата и културата на Бугарија. Неговата поезија и публицистика претставуваат врв на револуционерната мисла на XIX век и и денес се читаат како повик за слобода, достоинство и човечка правда.