Откриена бугарска камена плоча од 1888 година во Велес

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Откриена бугарска камена плоча од 1888 година во Велес

12 февруари 2026

• од Станча Јаќимовски

Во манастирскиот комплекс Манастир „Св. Димитриј“ во близина на градот Велес е откриена камена плоча со натпис од 1888 година, испишан на бугарски книжовен јазик од преродбенскиот период. За откритието се дозна откако беше објавено видео на социјалните мрежи и на YouTube, кое за кратко време собра десетици илјади прегледи и предизвика значителен јавен интерес.

Плочата ја прикажа јутјуберот Димче Ачков – Сонцогор, кој ја забележал за време на снимање видео посветено на манастирот. Според видеоматеријалот, камениот натпис се наоѓа во манастирскиот двор, потпрен до ѕид, без видлива ознака, заштита или каква било форма на конзервација.

Содржина на натписот

Текстот на плочата гласи:

„Направе[на]
По поводъ на гърнчар[ския]
Еснафъ съ изждивлени-
ето на самитѣ жители
отъ градъ Велесъ
[…] януарий 1888 г.
1941 г.“

Натписот е испишан со правопис карактеристичен за крајот на XIX век. Формата на јазикот и ортографијата сведочат за употребата на тогашниот бугарски книжовен јазик во јавниот и занаетчискиот живот на локалното население. Се споменува грнчарскиот еснаф, што укажува дека плочата најверојатно била поставена по иницијатива и со финансиска поддршка на занаетчиското здружение и жителите на градот.

Прашања за зачувувањето на културното наследство

Плочата е видливо оштетена и скршена на повеќе делови, што отвора прашања за околностите под кои настанало оштетувањето и дали биле преземени мерки за нејзино зачувување. Засега нема официјални информации дали предметот е евидентиран како културно добро, ниту дали ќе се преземат чекори за негова реставрација и соодветна заштита.

Историчари потсетуваат дека по српската окупација на Вардарска Македонија во 1912 година, голем број натписи, споменици и документи поврзани со бугарското културно и историско присуство биле уништувани или оштетувани. Во тој контекст, откривањето на вакви артефакти предизвикува дополнителни научни и општествени дебати околу историјата и третманот на културното наследство во регионот.

Останува да се види дали надлежните институции ќе ја преземат потребната постапка за заштита, истражување и соодветна презентација на оваа историска плоча, која претставува сведоштво за занаетчискиот и општествениот живот во Велес кон крајот на XIX век.