588 милијарди долари потребни за обновување на украинската економија по војната

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

588 милијарди долари потребни за обновување на украинската економија по војната

24 февруари 2026

• од Станча Јаќимовски

Обновувањето на економијата на Украина по разорната војна ќе чини околу 588 милијарди американски долари во наредната деценија, се наведува во заедничка изјава на Светска банка, Организација на обединетите нации, Европска комисија и украинската влада, пренесува Ројтерс.

Зголемени штети и растечки потреби

Најновата, петта по ред проценка од почетокот на војната, ги опфаќа периодот од 24 февруари 2022 до 31 декември 2025 година. Според извештајот, вкупните потреби за реконструкција се зголемени за 12% во однос на минатата година, главно поради околу 21% повеќе уништена или оштетена енергетска инфраструктура.

Истражувањето не ги вклучува последните засилени руски напади врз енергетските објекти во јануари и февруари, кои оставија десетици илјади граѓани без греење, електрична енергија и вода за време на една од најстудените зими во последните децении.

Директните материјални штети се проценуваат на 195 милијарди долари – зголемување од речиси 11% во споредба со претходната проценка. Најтешко погодени се станбениот, транспортниот и енергетскиот сектор. Штетите се концентрирани во фронтовските подрачја и во големите урбани центри, вклучително и главниот град Киев.

Демографска и економска криза

Војната, која влегува во својата петта година, ја предизвика најголемата бегалска криза во Европа по Втората светска војна. До декември 2025 година, повеќе од 6 милиони Украинци живеат како бегалци во странство, додека уште 4,6 милиони се внатрешно раселени лица.

Економските последици се сериозни. Бруто-домашниот производ на Украина е за 21% понизок во реални услови во споредба со 2021 година, пред руската инвазија. Доколку војната продолжи и во текот на оваа година, економскиот раст ќе биде ограничен на околу 2%. Во случај на прекин на огнот до крајот на годината, се очекува умерено закрепнување – 4% раст во 2027 и 4,5% во 2028 година.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски се соочува со дипломатски притисоци од американскиот претседател Доналд Трамп за постигнување договор за прекин на огнот. Разговорите меѓу Русија и Украина во Женева минатата недела не донесоа конкретен напредок.

Секторска распределба на штетите

Најголеми штети се забележани во станбениот сектор. Околу 14% од вкупниот станбен фонд е уништен или оштетен, што претставува загуба од приближно 61 милијарда долари.

Следува транспортниот сектор, особено железничката инфраструктура, со штети од 40,3 милијарди долари. Енергетскиот сектор претрпел загуби од речиси 25 милијарди долари, при што дел од населението се соочувало со прекини на електричната енергија до 18 часа дневно.

Дополнително, социо-економските загуби се проценуваат на 667 милијарди долари – раст од 13% во однос на минатата година, што ја одразува продолжената парализа на економската активност, јавните услуги и пазарот на труд.

Финансирање и реформи

Украинската влада веќе издвојува околу 15,25 милијарди долари за програмите за обновување во тековната година. Од февруари 2022 година досега, Украина и нејзините партнери инвестирале 20,3 милијарди долари во итни поправки, вклучително и во станбениот сектор.

Според извештајот, Украина би можела да покрие до 40% од потребите за реконструкција преку мобилизирање на приватниот сектор, доколку спроведе структурни реформи насочени кон привлекување капитални инвестиции во продуктивни гранки како земјоделството, индустријата и туризмот.

Во документот се нагласува дека стариот економски модел – со слаба конкуренција, голема неформална економија и силно државно влијание – нема да обезбеди доволна деловна динамика за одржливо закрепнување.

Матијас Шмале, координатор на ОН за хуманитарни прашања во Украина, истакна дека враќањето на бегалците, реинтеграцијата на ветераните и зголемувањето на учеството на жените на пазарот на трудот ќе бидат клучни за економската иднина на земјата. Според него, најголемиот капитал на Украина е нејзиниот народ, а процесот на обнова мора да биде ориентиран кон заедницата и човекот.

Податоците на Обединетите нации покажуваат дека во Украина денес има 2,4 милиони помалку деца во споредба со периодот пред војната – индикатор за длабоките демографски последици од конфликтот.