Арбер Адеми: Министерот Филков е типичен пример за ситен шовинист кален од агентури на Белград

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Арбер Адеми: Министерот Филков е типичен пример за ситен шовинист кален од агентури на Белград

10 февруари 2026

• од Станча Јаќимовски

Го прочитав настапот на министерот Филков, кој преку социјалните мрежи влезе во јавна полемика со вицепремиерот Беким Сали. Искрено, ми е жал за министерот. Тој претставува типичен пример на мал шовинист, обликуван од старите белградски агенди. Неговиот суштински проблем не се ниту Уставот ниту законите, туку сопствениот менталитет.

Ниту еден сериозен аргумент не е на негова страна. Дури ни сарказмот не му оди од рака, особено кога со потценување зборува за г. Сали како стоматолог и политичар, а не како правник. Иронијата е што самиот Филков, иако формално правник, во јавноста настапува аматерски, со сериозни и загрижувачки концепциски пропусти. Затоа, вреди да му се посочат неколку основни професионални аргументи – како бесплатна лекција по право.

Законот за употреба на јазиците како lex specialis

Законот за употреба на јазиците е усвоен во 2018 година и за првпат целосно ја операционализираше уставната норма што се однесува на употребата на јазиците во Република Северна Македонија, како општа правна норма.

Во член 1, став 3 од Законот јасно се наведува дека во сите органи на државната власт, централните институции, јавните претпријатија, агенциите, дирекциите, институциите, организациите, комисиите и правните лица што вршат јавни овластувања, покрај македонскиот јазик и неговото писмо, службен јазик е и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните, и неговото писмо – согласно одредбите на овој закон.

Од ваквото толкување недвосмислено произлегува дека употребата на јазикот не се однесува само на класичните институции, туку и на комисии, меѓу кои спаѓа и Комисијата за правосуден испит. Токму затоа законската формулација завршува со изразот „на начин утврден со овој закон“, а не со некој друг закон.

Погрешни и аматерски толкувања

Сите тенденции ова прашање да се третира преку Законот за правосуден испит или преку други, правно неиздржани толкувања, се погрешни. Во услови кога Законот за употреба на јазиците има статус на lex specialis во однос на употребата на јазиците, тој има предност во примената во однос на сите други нормативни акти.

Парцијалното регулирање на ова прашање преку различни закони во минатото се покажа како неуспешно. Токму затоа беше донесен еден единствен, системски закон. Секој обид за негово релативизирање или заобиколување може да се смета како обид за негово „демонтирање“ – нешто што не смее да се дозволи. Законот содржи сопствени механизми за примена и потребна е постојана, прагматична заложба за негово целосно спроведување.

Клучни констатации

Врз основа на наведеното, може да се заклучи дека:

пред донесувањето на Законот за употреба на јазиците, употребата на јазикот во комисии не можела да се реализира само со повикување на Амандманот V од Уставот, бидејќи станува збор за општа и принципиелна одредба која сама по себе не е директно применлива;
нормативното уредување на прашањето на јазиците е целосно и доволно содржано во Законот за употреба на јазиците и нема потреба тоа да се дуплира или проблематизира во други закони.

Политички разлики, но јасна правна вистина

Со г. Беким Сали имам сериозни политички и концептуални разлики, почнувајќи од прашањето на легитимитетот, па натаму. Сепак, иако по професија е стоматолог, тој кажа една суштинска и точна работа: Уставот е јасен, а Законот за употреба на јазиците е недвосмислен.

Затоа, во оваа конкретна дебата, јас сум на негова страна, а не на страната на министерот кој доби едни од најострите критики во Извештајот на Европската комисија. Со г. Сали ќе продолжам да дебатирам за други прашања – без компромис – но во овој случај, тој ја има мојата поддршка изјави Арбер Адеми.