Без селекција нема решение: Екоактивистите бараат систем за отпад во селата

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Без селекција нема решение: Екоактивистите бараат систем за отпад во селата

30 март 2026

• од Станча Јаќимовски

Без воспоставување систем за селекција на отпадот, проблемот со дивите депонии и нивното неконтролирано палење ќе продолжи да се влошува. Ова е ставот на екоактивистите, кои предупредуваат дека сегашниот начин на управување со отпадот не нуди долгорочно решение, туку само привремено справување со последиците.

Граѓанските иницијативи предлагаат воведување на мини системи за селекција на отпад во руралните средини како почетна и одржлива мерка. Според нив, токму селата се клучни за поставување на основите на еден поефикасен систем кој подоцна може да се прошири на пошироко ниво.

Стојан Велков – Трн, активист на „Здрава котлина“ и поранешен советник во Општина Босилово од движењето „Стига е“, посочува дека уште во декември минатата година биле доставени конкретни предлози до општините во струмичкиот регион. Меѓу нив, како што вели, е и пилот-проект за селекција на отпад во селските средини.

„Идејата е отпадот да не се третира како краен проблем, туку како ресурс. Со соодветна селекција, пресување и понатамошна продажба, отпадот може да стане економски исплатлив“, објаснува Велков.

Тој предлага депониите да бидат уредени – со тампонирање и преградување – како и поставување на преси за различни видови отпад, па дури и дробилки за градежен шут. На тој начин, како што нагласува, би се создале услови отпадот да се складира и обработува на начин што ќе биде привлечен за компаниите кои вршат откуп.

„Ако отпадот почнеме да го гледаме како можност, а не како товар, тогаш и институциите ќе имаат мотив да инвестираат во системот, бидејќи ќе носи приход, а граѓаните ќе добијат почиста и поорганизирана средина“, додава тој.

Загриженоста кај жителите на Општина Босилово, според активистите, е оправдана. Пожарите на депониите не значат само појава на чад, туку и ослободување на штетни и токсични материи кои директно влијаат врз здравјето на луѓето.

„На депониите има секакви видови отпад, од пластика до опасни материјали. Кога тие ќе се запалат, согорувањето создава сериозно загадување кое не смее да се игнорира“, потенцира Велков.

Минатата седмица депонијата во близина на Босилово гореше четири дена. И покрај интервенцијата на пожарникарите и вработените од комуналното претпријатие „Огражден“, огнот продолжил да тлее под површината на отпадот, што дополнително го отежнало гаснењето.

Од општината информираат дека постои сомнеж оти пожарите се намерно подметнати, поради што на терен излегле инспекциски служби и полиција.

Екоактивистите апелираат дека наместо реактивни мерки, неопходен е системски пристап. Според нив, воведувањето на селекција на отпадот, дури и во најмали рамки, може да биде пресвртна точка во справувањето со долгогодишниот проблем со дивите депонии.