Големо Острени: Местото каде што минатото сè уште живее

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Големо Острени: Местото каде што минатото сè уште живее – дознајте како!

05 април 2025

• од Гоце Кически

Во Големо Острени, едно од селата во историско-географската област Голо Брдо во Албанија, имавме можност да се запознаеме со Антони Курти, жител на ова уникатно место, кое ги чува старите бугарски традиции и култура. Антони, кој со гордост говори за своето наследство, сподели дека мајчиниот му јазик е бугарски, а учењето на албански започнало откако тргнал на училиште.

„Во домот, децата зборуваат на бугарски, а учителите на албански често имаат тешкотии да ги обучуваат на новиот јазик, особено во првиот клас“, вели Курти. Тој истакнува дека за ефективна настава во овие села, најдобро е ако наставниците се од овој регион и познаваат бугарски јазик, за да можат да се поврзат со учениците и да ги разберат нивните потреби.

Иако родното село на Антони е сместено во регион со прекрасна природа, економската состојба не е на високо ниво. Многу жители се принудени да емигрираат во блиските држави, како што се Северна Македонија, Грција, Италија, Германија, Англија и, секако, Бугарија. Сепак, иако многу луѓе ја напуштаат својата родна земја, тие продолжуваат да го зборуваат својот мајчин јазик – стара форма на бугарски говор.

„Во овие тешки времиња, не е лесно да се сочуваат старите традиции, но нашите луѓе можат да ги чуваат и да ги предаваат од поколение на поколение“, вели Антони.

Разговорот со Антони не може да помине без да се споменат традиционалните свадби, кои се изведуваат со многу песна и обичај. „Кога ќе ја земат булката, жените пеат песна: 'Дежд вали во Арбанашка земја'. Овој обичај е длабоко вкоренет и денес се практикува со гордост“, раскажува Курти. Покрај свадбите, Антони споделува и за други обичаи, како што е обичајот за водење на чешмата следниот ден по свадбата, кој има длабока симболика во овие заедници.

Во однос на традиционалната облека, тој вели дека жените носат бели забрадки, а појасот е важен дел од облеката. Постојат различни варијации во носиите, со постарите жители кои се облекуваат во традиционална облека секој ден, додека младите ја носат само на празници.

Денес, Големо Острени е населено пред се со муслимани, но ова не било секогаш така. „От стари времиња имало црква, а сега 90-95 проценти од населението се муслимани“, раскажува Курти, додека додава дека, и покрај тоа, во регионот се слават не само муслимански празници, туку и христијански како Ѓурѓовден.

„На 6 мај се собираат луѓето и се прават пикници во планината, јадат месо и уживаат во природа. За нас, тоа е многу важен ден“, истакнува Антони. За време на Ѓурѓовден, постои интересен обичај во кој на 5 мај, некои луѓе одат до чешмата за да направат ритуали кои се сметаат за магични.

Антони исто така споменува и традиционален празник, Летник, кој се слави на 13 март. „На овој ден, најмладото дете во семејството собира дренки и лешници, ги потопува во вода и ги нуди како дарови за да имаат добра година“, објаснува тој.

Големо Острени исто така е познато по своите традиционални борби, кои се одржуваат секоја трета недела од мај. Многу млади и постари мажи учествуваат во овие борби, а некои од нив се натпреваруваат со учесници од други региони, вклучително и Косово, Црна Гора, Северна Македонија, Бугарија и други земји.

Антони додава дека има многу талентирани деца во Голо Брдо кои имаат потенцијал да станат европски шампиони. Планираат да создадат спортски тим за борба и да ги поттикнат младите да се насочат кон спортот.

„Ова е област во која луѓето се работливи и познати по својата способност за градење и други занаети. Често можат да се најдат како најдобрите работници не само во Албанија, туку и во странство“, вели Антони.

Споделувајќи за своето искуство, Антони Курти вели дека имал можност двапати да ја посети Бугарија. Во 2021 година, бил во Благоевград на летен семинар, каде што учел за бугарскиот јазик, култура и традиции.

Селото Големо Острени, иако се соочува со многу предизвици, продолжува да ја чува својата историја, традиции и култура, и со гордост ја пренесува оваа наследство на идните генерации.