Првиот бугарски телекомуникациски сателит ќе се користи за воени цели

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Првиот бугарски телекомуникациски сателит ќе се користи за воени цели

23 февруари 2026

• од Станча Јаќимовски

Првиот бугарски телекомуникациски сателит, BulgariaSat-1, ќе добие нова и стратешки значајна улога – обезбедување заштитени сателитски комуникации за потребите на одбраната, безбедноста и критичната инфраструктура. Ова претставува суштинска промена во бизнис-приоритетите на операторот Bulgaria Sat, кој досега беше насочен претежно кон комерцијални телекомуникациски услуги.

Фокус кон secure SATCOM и европска интеграција

Новата стратегија предвидува користење на сателитот за:

Заштитени комуникации (secure SATCOM)
Интегрирани end-to-end решенија
Услуги за одбранбени структури
Поддршка на институции задолжени за безбедност
Управување со критична инфраструктура и кризни ситуации

Овој стратешки пресврт е поврзан со иницијативата GovSatCom на Европската унија, чија цел е воспоставување координиран систем за користење на безбедни сателитски комуникации меѓу земјите членки. Преку овој модел, ЕУ настојува да ја намали зависноста од неевропски оператори и да изгради сопствен капацитет за стратешки комуникации.

Моделот функционира како јавно-приватно партнерство:

Државата ги дефинира безбедносните и техничките барања.
Операторите ја обезбедуваат технолошката инфраструктура.
Капацитетот се става на располагање на ниво на Европската унија.

Според извршниот директор Максим Зајаков, Бугарија има реална можност да стане еден од европските даватели на вакви услуги, заедно со Франција, Шпанија, Луксембург, Италија и Грција.

Дополнително, компанијата развива нова генерација наземни терминали за заштитени комуникации преку геостационарна орбита, со план за сериско производство во Бугарија – потег што може да има мултипликативен ефект врз националната економија и технолошкиот сектор.

Девет години во предизвикувачка орбита

Сателитот BulgariaSat-1 беше лансиран во 2017 година со ракета на SpaceX и претставуваше најамбициозниот проект на тогашниот бугарски телекомуникациски оператор Bulsatcom. Инвестицијата изнесуваше над 230 милиони долари.

Сателитот обезбедува покриеност на:

Балканот
Црноморскиот регион
Европа
Блискиот Исток
Северна Африка

Првичните очекувања беа дека половина од капацитетот ќе биде искористен од странски клиенти, со што би се обезбедил стабилен поврат на инвестицијата. Меѓутоа, навлегувањето на меѓународниот пазар на сателитски услуги се покажа како исклучително конкурентно, особено поради силното присуство на грчки оператори во регионот.

Во меѓувреме, финансиската состојба на Bulsatcom се влоши, што доведе до негова аквизиција од страна на сопственикот на Vivacom.

Тековна состојба и финансиски резултати

Во моментов, значителен дел од капацитетот на сателитот го користи операторот neosat, а преку него се емитуваат и повеќе бугарски телевизиски и радио канали, вклучително и регионални медиуми. Сепак, присуството на странски канали останува ограничено.

Финансиските резултати за 2024 година покажуваат:

Приходи: 2,7 милиони лева
Загуба: над 52 милиони лева

Овие бројки укажуваат дека комерцијалниот модел не ги исполнил првичните очекувања, што дополнително ја објаснува ориентацијата кон безбедносни и институционални услуги – сегмент со повисока стратешка вредност и потенцијално постабилни договори.

Заклучок

Преминот од комерцијален телекомуникациски модел кон одбранбено-стратешка инфраструктура претставува значајна трансформација за бугарската сателитска индустрија. Доколку Бугарија успешно се интегрира во европскиот GovSatCom систем, тоа може да значи: