22 јануари 2026
• од Станча Јаќимовски
Од пораките дека „први го запоседнуваме теренот“ до реалноста во која Македонија останува надвор од новиот Одбор за мир во Газа, се наметнува прашањето дали домашната дипломатија си припишува преголемо и нереално значење во односите со Соединетите Американски Држави.
Американскиот претседател Доналд Трамп неодамна го формираше таканаречениот „Одбор за мир“ за Газа, со што официјално започна втората фаза од мировниот план за демилитаризација и обнова на појасот. Формирањето на Одборот се совпадна со почетокот на втората фаза од договорот за прекин на огнот меѓу Израел и Хамас, со кој беше запрена војната во Газа. Од октомври 2023 година, според официјалните податоци, во конфликтот се убиени повеќе од 71.000 Палестинци, а над 171.000 се повредени.
Иницијативата е дел од план од 20 точки предложен од Трамп и усвоен од Советот за безбедност на Обединетите нации со Резолуцијата 2803 во ноември 2025 година. Во Одборот учествуваат влијателни политички и економски фигури, а покани за членство добија и низа држави од различни региони во светот.
Она што ја отвори дилемата во домашната јавност е фактот што Македонија не се најде меѓу поканетите, додека писмо од Белата куќа добија речиси сите наши соседи, меѓу кои Косово, Албанија и Грција. Ова доаѓа и покрај тоа што македонската држава во повеќе наврати застана зад САД и ги поддржа одлуките на администрацијата на Трамп при гласањата во Обединетите нации.
Контрастот е уште поголем ако се има предвид пораката што премиерот Христијан Мицкоски ја испрати по учеството на Конференцијата за конзервативна политичка акција (CPAC) во февруари 2025 година во Вашингтон, кога истакна дека „полека, но сигурно, новото нормално ќе се шири од Вашингтон низ целиот свет, а Македонија е меѓу првите што го запоседнуваат теренот“.
Политичкиот аналитичар Благојче Атанасоски оценува дека ваквиот развој на настаните ја доведува во прашање реалната тежина на тврдењата за „извонредни“ дипломатски односи со САД.
„Несфатливо е домашните институции постојано да се фалат дека САД, претседателот Трамп и неговата администрација се наш прв стратешки партнер, а на крајот на денот да бидеме изиграни и да останеме надвор од една ваква важна иницијатива за обнова на Газа“, вели Атанасоски.
Според него, се отвора суштинска дилема: дали нашиот стратешки партнер воопшто не се заморува премногу со Македонија како држава, или пак домашната дипломатија си дава преголемо, нереално значење, убедена дека сме во најблискиот периметар на американските интереси.
Во однос на фактот што Косово доби покана, аналитичарот смета дека тоа само по себе не е „болка за умирање“, но сепак е симптоматично.
„Загрижувачки и срамно е едно Косово, кое не е членка на ООН, да биде покането како држава, а ние, кои се претставуваме како важен стратешки партнер на САД, да останеме надвор“, нагласува Атанасоски.
Тој додава дека вистинската причина за грижа не е само конкретниот Одбор за мир во Газа, туку пошироката слика: блокираните европски интеграции и назадувањето на државата по речиси сите параметри на општествениот и државно-правниот развој.
Од Обединетите нации, пак, потенцираат дека новоформираниот Одбор има мандат исклучиво да работи на плановите за Газа. Сепак, за македонската јавност останува отворено прашањето дали непоканувањето е случајност или сигнал дека реалната позиција на земјата во меѓународните односи е послаба од онаа што официјално се претставува.
Бугарија привлекува нова голема инвестиција: 10 милиони евра за фабрика во Бургас
77 милиони денари за храна во Идризово, студентите добиваат трипати помалку
„Стратешко партнерство“: Македонија без покана од Трамп за „Одборот за мир“
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

