03 април 2026
• од Станча Јаќимовски
Бугарија побарала поддршка од Европската унија за справување со зголемените ризици од руска вмешаност пред парламентарните избори подоцна овој месец, покажува кореспонденција разгледана од Politico.
Во редок потег за земја членка на ЕУ, бугарските власти се обратиле до Европска служба за надворешни работи (EEAS) со барање за помош при откривање и спречување координирани дезинформациски кампањи. Станува збор за активности на странски актери кои преку социјални мрежи и пропагандни веб-страници се обидуваат да влијаат врз јавното мислење.
Барањето е дел од пошироките напори на Софија за борба против странско влијание. Министерството за надворешни работи формираше привремено координациско тело, а како советник е ангажиран истражувачкиот новинар Христо Грозев, познат по својата работа во Bellingcat.
Земјата се подготвува за можни хибридни закани пред изборите на 19 април — осми парламентарни избори во последните пет години. Политичката сцена ги спротивставува поранешниот претседател Румен Радев, кој води во анкетите, и лидерот на десниот центар Бојко Борисов.
Според извештај на Центар за проучување на демократијата, Бугарија има „една од најотворените средини за злонамерни информациски манипулации во ЕУ“ и слаб институционален одговор. Истражувањето укажува на активни мрежи поврзани со Русија кои шират дезинформации и поттикнуваат општествени поделби.
Како дел од барањето, Софија побарала активирање на европските механизми, вклучително и инструментите за справување со странска информациска манипулација (FIMI), како и системот за брза реакција според Digital Services Act (DSA). Овие механизми овозможуваат координиран одговор и размена на информации во реално време меѓу европските институции.
Паралелно, се бара и засилен надзор врз големите технолошки платформи како Meta, Google и TikTok, со цел откривање и ограничување на дезинформациски содржини. Европската комисија веќе потврди дека започнала со соодветната постапка.
„Постои зголемен ризик од координирани дезинформациски кампањи и странско влијание кои можат да го поткопаат изборниот процес“, наведуваат бугарските власти во комуникацијата со ЕУ.
Според извор запознаен со случајот, ова претставува пресврт во досегашниот пристап: „Бугарија долго време ја минимизираше темата. Сега Министерството за надворешни работи ја третира како приоритет.“
Дополнително, владата веќе одржала средба со претставници на TikTok во март за да се разговара за справување со дезинформации во текот на кампањата.
Аналитичарот Георги Ангелов од Sensika посочува дека законската рамка за избори во Бугарија е фокусирана на традиционалните медиуми, додека „голем дел од дезинформациите се префрлија онлајн“.
Тој предупредува дека трендот е загрижувачки, посочувајќи го примерот од Романија во 2024 година, кога неочекуван кандидат оствари успех по наводна координирана кампања на социјалните мрежи.
Од Европската служба за надворешни работи порачаа дека се подготвени да им помогнат на земјите членки преку системи за рано предупредување и координација. Сепак, тие нагласија дека организирањето на изборите останува исклучива надлежност на националните власти.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

