С. Македонија меѓу земјите со најниска куповна моќ во Европа

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

С. Македонија меѓу земјите со најниска куповна моќ во Европа

07 февруари 2026

• од Станча Јаќимовски

Дебатата за минималните плати во Европа повторно ја става Македонија на незавидно место. Со 411 евра месечно, земјата формално е при дното на европската листа, под сите членки на ЕУ и под дел од земјите кандидати. Овој податок не е нов, но начинот на кој често се интерпретира – преку „утешната“ призма на паритетот на куповна моќ (ПКМ) – заслужува посериозна, критичка анализа.

Точно е дека при прилагодување според ПКМ, Македонија напредува од 26-то на 20-то место. Но прашањето е: што навистина значи овој „скок“ за работниците? ПКМ не ја мери реалната благосостојба, туку релативната вредност на парите во економија со пониски цени. Со други зборови, подобрата позиција не е резултат на повисоки плати, туку на пониски стандарди. Евтината услуга и поевтината храна не се економска предност, туку симптом на ниска продуктивност, слаба куповна побарувачка и ограничен раст.

Во регионален контекст, споредбите се уште понеповолни. Хрватска одамна ја напушти категоријата „евтина работна сила“, Турција и Албанија се над Македонија по номинален износ, а Србија, дури и со слични структурни проблеми, покажува подобар однос меѓу плата и трошоци за живот. Овие разлики не се случајни – тие се резултат на различни економски политики, инвестиции во продуктивност и поактивна улога на државата во заштита на трудот.

Особено загрижува фактот што Македонија останува „закована“ во последната група земји со минималец под 1.000 евра, заедно со уште 14 држави. Додека „големата петорка“ во Европа одамна зборува за минимални плати над 2.000 евра и за квалитет на живот, кај нас дискусијата сè уште се сведува на преживување од месец во месец.

Трендовите од почетокот на 2026 година дополнително ја оголуваат слабоста на македонскиот модел. Додека некои земји бележат двоцифрен раст на минималните плати, кај значаен дел од европските работници – вклучително и македонските – зголемувањето е симболично или непостоечко. Повторно се враќаме на истите причини: ниска индустриска продуктивност, ограничена преговарачка моќ на работниците и зависност од евтина работна сила како „конкурентска предност“.

Затоа, вистинското прашање не е дали Македонија напредува на листата на куповна моќ, туку зошто таа листа воопшто ни служи како оправдување. ПКМ може да биде корисен статистички алат, но станува опасен кога се користи за замаглување на реалноста: дека минималната плата во Македонија останува недоволна за достоинствен живот и далеку од европските стандарди кон кои формално тежнееме. Без суштински реформи, секој „скок“ на хартија ќе остане само бројка – а не подобар живот за граѓаните.