Бугарија воведува „умни контејнери“: Плаќаш колку што фрлаш

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Бугарија воведува „умни контејнери“: Плаќаш колку што фрлаш

03 јули 2025

• од Станча Јаќимовски

Во Општина Гоце Делчев, Бугарија, започнува воведување на иновативен систем за управување со отпад наречен „Плаќаш колку што фрлаш“, кој ќе стане задолжителен за сите бугарски општини од 2026 година.

Новите таканаречени умни контејнери ќе овозможат подобро и помасовно селектирање на отпадот. Општината веќе спроведува информациона кампања за новите правила за пресметување на таксата за отпад, која ќе се пресметува според вистински измереното количество исфрлен отпад, а не според даночната вредност на имотот, како досега.

Според локалната управа, Гоце Делчев е меѓу првите бугарски општини кои активно се подготвуваат да го применат европскиот модел за управување со отпадот. Освен умните контејнери, ќе се инсталираат и индивидуални канти со чипови за мешан отпад, кои ќе го евидентираат секое фрлање и ќе ги поттикнат граѓаните и фирмите да рециклираат. На овој начин ќе се намали негативното влијание врз животната средина, а таксите ќе се намалат за оние што селектираат отпад.

Од почетокот на следната година, сите општини во Бугарија ќе бидат должни да ја пресметуваат таксата според вистинската количина отпад од секое домаќинство. За таа цел, Општина Гоце Делчев уште од 2022 година започнала детална подготовка, вклучувајќи истражување на составот на отпадот, анализа на најдобрите европски практики и испитување на ставовите на граѓаните.

Резултатот е избор на систем со индивидуално мерење на отпадот од секое домаќинство.

Од почетокот на овој месец започна поставување на чипови на 10.000 индивидуални канти за еднофамилни куќи, а во колективните згради ќе бидат инсталирани умни контејнери кои ќе мерат определен волумен отпад. Така секое домаќинство или фирма ќе има можност да ја намали својата такса на долг рок, ако ги селектира рециклирачките отпадоци во специјалните контејнери.

Според истражување на агенцијата Global Metrics, 72,3% од анкетираните граѓани го поддржуваат новиот модел за таксирање, а 64% го одобруваат користењето на умни контејнери. Сепак, се забележуваат и предизвици — 57% од жителите сè уште не го селектираат отпадот, а 76% не знаат дека при купување на производ со амбалажа во цената веќе е вклучена такса за негово рециклирање, па кога тој се фрла во мешан отпад, се плаќа повторно за неговата преработка.

„Успехот на новиот модел зависи од сите жители на општината. Намалувањето на отпадот и зголемувањето на рециклирањето се можни само со заеднички напори и споделена одговорност“, изјави градоначалникот на Општина Гоце Делчев, Владимир Москов, на прес-конференција.

Според општинските анализи, за една година преку жолтите и зелените контејнери за селектирање се собрани над 90 тони отпад, но само половина од материјалите — хартија, пластика, стакло и метали — се навистина погодни за рециклирање. Дополнително, 13,85% од отпадот што пристигнува на депонија е храна, што значи сериозно расфрлање со ресурси и загадување преку испуштање на штетни гасови при распаѓање.

Новите чипови ќе овозможат општината да собира податоци за секое домаќинство, врз основа на кои ќе се пресметува новата такса на поправеден начин.

Со мотото „Селектирај. Фрли. Добиваш!“, Општина Гоце Делчев започнува широка информативна кампања за граѓаните, бизнисите и институциите во Бугарија за користа од рециклирањето и за модерниот, праведен принцип на управување со отпадот.