26 мај 2025
• од Гоце Кически
Во време на зголемени безбедносни закани и потреба од заеднички одговори, Европската Унија и Обединетото Кралство започнуваат ново поглавје на соработка во областа на одбраната, потврдувајќи ја важноста на единството, особено во контекстот на руската агресија врз Украина.
На средба во Лондон меѓу претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен и британскиот премиер Кир Стармер симболично ја означи новата ера на европско-британски односи. Договорот опфаќа широк спектар на теми – од олеснување на граничните контроли до зајакнување на безбедносната и одбранбената соработка. Иако договорот за заедничка одбрана не вклучува конкретни обврски, тој претставува значаен чекор кон стабилна и конструктивна соработка.
Во центарот на новите преговори е британското учество во програмата за заеднички набавки SAFE („Безбедносна акција за Европа“), фонд од 150 милијарди евра кој има за цел модернизација на одбранбените капацитети на Европа. За Македонија и останатите земји аспиранти кон ЕУ и НАТО, оваа иницијатива испраќа јасна порака: Европа е решена да биде единствена и отпорна.
И покрај историските тензии поради Брегзит, прагматизмот и реалната закана од нови конфликти – особено со повлекувањето на САД од некои европски одбранбени улоги – ги тераат и Лондон и Брисел да најдат заеднички јазик. Поддршката за Украина е централна точка во ова партнерство, како и потребата од поголема самостојност на Европа во клучни сектори како одбраната, технологијата и индустриската база.
„Мораме да бидеме реални. Европа нема капацитет да се спротивстави на Кина или Русија доколку не делуваме обединето,“ изјави Енди Старт, директор за вооружување во британската влада. Токму затоа, Обединетото Кралство се залага за брзо постигнување договор, додека ЕУ работи на усогласување на ставовите на земјите-членки.
Иако некои земји – како Франција – изразуваат резервации, особено околу потенцијалното засилување на британската одбранбена индустрија, реалноста е дека економските и индустриските врски се длабоко испреплетени. Многу француски компании имаат делови од синџирите на снабдување во Обединетото Кралство, додека Лондон е дом на некои од најголемите европски производители на оружје.
Договорот е јасен сигнал за поддршка на Украина и обид за ограничување на влијанието на Русија. За земјите од Западен Балкан, како Македонија, кои се стремат кон евроинтеграции и активно придонесуваат во регионалната стабилност, ваквите договори се мотив за продолжување на реформите и зајакнување на соработката со НАТО и ЕУ.
Иако раните од Брегзит сè уште не се целосно залечени, политичката зрелост и свесноста за заедничките интереси ги движат двете страни напред. Новата рамка за соработка е показател дека Европа, кога е обединета, може да биде геополитички играч и чувар на мирот и стабилноста.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

