ЕУ под притисок: Трамп бара повисоки одбранбени трошоци и трговски отстапки

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

ЕУ под притисок: Трамп бара повисоки одбранбени трошоци и трговски отстапки

07 февруари 2025

• од Гоце Кически

Европската Унија (ЕУ) се обидува да го демонстрира својот економски суверенитет од Соединетите Американски Држави (САД), додека продолжува да зависи од американската воена заштита. Ова е најновиот предизвик во односите меѓу двата долготрајни партнери.

Во неделата, претседателот на САД, Доналд Трамп, ја опиша економската врска со ЕУ како „ужас“.

„Тие не ги прифаќаат нашите автомобили; тие не ги прифаќаат нашите земјоделски производи“, рече Трамп, опишувајќи го трговскиот дефицит меѓу САД и ЕУ. „Во суштина, тие речиси ништо не прифаќаат.“

Трамп тврдеше дека трговскиот дефицит изнесува околу 350 милијарди долари (337 милијарди евра), што независни медиуми го оспорија. Според податоците на ЕУ, вкупниот трговски биланс е околу 53 милијарди евра во корист на ЕУ, ако се земе предвид увозниот суфицит на САД во услугите.

Во вторникот, европскиот комесар за трговија и економска безбедност, Марош Шефчович, изјави дека овој биланс претставува само 3% од годишниот трговски обем од 1,5 трилиони евра меѓу ЕУ и САД.

Во неделата, Трамп повторно се закани дека „дефинитивно“ ќе воведе царини на производи од ЕУ. Сепак, шефовите на држави и влади на ЕУ засега покажуваат обединет и самоуверен одговор.

Пред неформалната средба на лидерите на ЕУ во Брисел во понеделникот, германскиот канцелар Олаф Шолц предупреди дека промена во царинската политика која би ја отежнала размената на стоки и услуги „би била лоша за САД и за Европа.“

Шолц нагласи дека ЕУ би можела да одговори со свои, повисоки царини. Луксембуршкиот премиер Лук Фриден исто така истакна дека ако некој сака трговска војна, „може да ја добие.“ И тој и Шолц, сепак, подвлекоа дека високо ги ценат трансатлантските односи и соработката.

ЕУ е во деликатна позиција како сојузник на САД во поддршката за Украина и како значаен трговски партнер. Артур Лајхтхамер, експерт за геоекономија од берлинскиот тинк-тенк „Jacques Delors Centre,“ изјави дека заштитниот чадор на американските нуклеарни капацитети, гаранциите за колективна одбрана во НАТО и општата воена соработка со САД се клучни елементи на одбранбената стратегија на ЕУ.

Лајхтхамер додаде дека ваквите зависности го отежнуваат отпорот на ЕУ кон притисоците на САД. Сепак, тој смета дека Унијата мора да следи веродостојна и обединета политика на одвраќање во одговор на царинските закани на Трамп.

Литванскиот претседател Гитанас Науседа во понеделникот ја нагласи дилемата на ЕУ, посочувајќи дека САД и ЕУ соработуваат во НАТО, но се економски конкуренти.

Кога станува збор за соработката во НАТО, Трамп веќе постави нови стандарди за идните години, барајќи членовите на алијансата да издвојуваат 5% од својот бруто домашен производ (БДП) за одбрана. Ова е значително повеќе од тековната препорака од 2%, која не сите членки ја исполнуваат.

Седум членки на ЕУ, меѓу кои Италија, Белгија и Шпанија, трошат под 2%. Во 2024 година, Германија првпат ја достигна оваа цел од 1990-тите.

Европската комисија проценува дека во наредните 10 години ќе бидат потребни 500 милијарди евра за одбранбени инвестиции. До јуни, Унијата треба да донесе стратегија за ова прашање.

Во меѓувреме, ЕУ веќе дискутира за мерки кои би можеле да помогнат во избегнувањето на американските царини. Науседа повика на „интересни и атрактивни“ предлози за САД. Сепак, амбициите за зголемени одбранбени инвестиции во корист на САД би можеле да наидат на отпор, особено од Франција, која прашува дали средствата на ЕУ треба да се трошат на производители надвор од блокот.

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изрази подготвеност за тешки преговори со САД, истовремено штитејќи ги интересите на ЕУ.

„Подготвени сме за решителни преговори каде што е потребно и за изнаоѓање решенија каде што е можно,“ рече Фон дер Лајен.