29 август 2025
• од Тодор Вангелов
Брисел – Европската комисија работи на план кој предвидува скоро 200 милијарди евра од замрзнатите руски средства да бидат насочени за обнова на Украина по завршувањето на војната, јавува Politico. Овој чекор се смета за историски преседан со кој ЕУ дополнително ќе го засили притисокот врз Москва, која и понатаму одбива да ја прекине агресијата.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во четвртокот порача:
„Напредуваме во работата со руските замрзнати средства за да придонесеме кон одбраната и реконструкцијата на Украина.“
Идејата е средствата да се префрлат во посебен фонд кој би вложувал во поризични, но попрофитабилни инвестиции. Така, Европа не само што би генерирала дополнителни приходи за Киев, туку и би испратила јасна порака дека агресорот нема да профитира од својата политика на уништување.
Оваа опција не значи веднаш конфискација на средствата – на што дел од западноевропските земји сè уште се двоумат поради правни и финансиски ризици – но ја отвора вратата за нивно целосно одземање во иднина како казна за одбивањето на Русија да плати воена компензација.
Балтичките земји, предводени од Латвија и Естонија, одамна бараат целосна конфискација на руските пари. Нивните претставници, како еврокомесарот Валдис Домбровскис и премиерката Каја Калас, инсистираат дека единствено вистинска правда е Украина да добие директна компензација од средствата на агресорот.
На спротивната страна, Германија, Италија и Белгија стравуваат од можни финансиски загуби и судски последици, бидејќи токму белгиската институција Euroclear ги чува најголемиот дел од средствата.
Сепак, белгиската влада во последно време ја омекна својата позиција, а и други земји, како Шпанија, почнуваат да даваат поддршка на планот на Комисијата.
Со оглед на тоа што Украина во 2026 година се соочува со буџетски дефицит од најмалку 8 милијарди евра, овој план доаѓа во критичен момент. Европа мора да преземе водечка улога во поддршката на Киев, особено по сигналите за повлекување на САД и неуспешните обиди на Доналд Трамп да изнуди „мир“ кој би бил на штета на Украина.
Доколку фондот се формира, тој би имал структура слична на Европскиот стабилизациски механизам (ESM), со вклученост на дел од земјите од Г7, како Велика Британија и Канада, кои отворено се залагаат за конфискација на руските средства.
Најважно, новата правна рамка ќе го спречи проруското водство во Унгарија да блокира со вето, бидејќи таму секои шест месеци се одлучува за продолжување на санкциите.
Кремљ се надеваше дека Западот ќе покаже замор и ќе почне да попушта. Но со вакви решителни чекори, ЕУ покажува дека не само што нема намера да се повлече, туку подготвува механизми со кои Русија ќе мора да ја плати цената на својата агресија.
Европската унија уште еднаш потврдува дека стои на страната на Украина и европските вредности – слободата, демократијата и правото.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден