Европскиот парламент бара заедничка дефиниција за силување во ЕУ базирана на согласност

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Европскиот парламент бара заедничка дефиниција за силување во ЕУ базирана на согласност

28 април 2026

• од Станча Јаќимовски

Европскиот парламент во вторник усвои резолуција со која повикува на воспоставување заедничка дефиниција за силување во целата Европска унија, заснована на отсуство на јасна и доброволна согласност.

Според резолуцијата, секој сексуален чин без „слободно дадена и информирана согласност“ треба да се смета за силување. Европратениците нагласуваат дека „само јасна, афирмативна, слободно дадена и недвосмислена индикација на согласност е валидна“ во сексуалните односи. Молчењето, недостатокот на отпор или отсуството на експлицитно „не“, не смеат да се толкуваат како согласност.

Сега на ред е Европската комисија да предложи конкретна законска рамка, која потоа ќе треба да биде одобрена од земјите членки – процес што традиционално е политички чувствителен и сложен.

Резолуцијата исто така подвлекува дека претходна согласност, минати сексуални односи или било каков однос со сторителот – вклучително и брак – не подразбираат автоматска согласност. Секој сексуален чин надвор од овие принципи треба да се третира како силување.

Овој пристап го одразува принципот „само ‘да’ значи ‘да’“, кој беше усвоен во Шпанија во 2022 година по случај на брутално групно силување што ја шокираше јавноста.

Според податоци на Истражувачката служба на Европскиот парламент, недостатокот на согласност веќе е клучен елемент во дефиницијата за силување или сексуален напад во 17 од 27 земји членки. Предложената дефиниција е усогласена и со Истанбулската конвенција, ратификувана од 22 земји на ЕУ.

Сепак, во неколку држави законодавството сè уште се базира на употреба на сила. Во Естонија, силувањето се дефинира како прекршување на волјата на жртвата преку сила или закани, додека во Латвија се нагласува сексуално насилство извршено под присила. Во Романија, фокусот е ставен на неспособноста на жртвата да даде согласност.

Во Италија, Словачка, Унгарија и Бугарија, законите се оценуваат како нејасни и сè уште содржат елементи на дефиниции базирани на сила, според експертска група на Советот на Европа.

Овие различни пристапи често оставаат простор за различни толкувања од страна на судовите, што може да доведе до нееднаква примена на правдата, висок товар на докажување за жртвите и, во некои случаи, секундарна виктимизација.

Поддржувачите на резолуцијата сметаат дека неодамнешните случаи ја покажуваат ограниченоста на дефинициите базирани на сила. Европратеничката Абир Ал-Сахлани посочи на случаи во Франција кои вклучуваат дрогирање и онлајн злоупотреба како доказ за еволуцијата на сексуалното насилство.

Резолуцијата беше усвоена со големо мнозинство – 447 пратеници гласаа „за“, 160 „против“, а 43 беа воздржани.

Прашањето за дефиницијата на силување останува значаен јаз во европското законодавство за насилство врз жените, откако беше изоставено од директивата усвоена во 2024 година, што предизвика критики и протести.

Иако првичниот предлог на Европската комисија ја дефинираше оваа форма на насилство како сексуален однос без согласност, неколку земји членки се спротивставија, тврдејќи дека кривичното право е во национална надлежност.

Според Агенцијата за основни права на ЕУ, околу 5% од жените во Унијата доживеале силување по 15-годишна возраст.