Марк Руте: НАТО го поддржува новиот праг за трошоци за одбрана од 5% од БДП

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Марк Руте: НАТО го поддржува новиот праг за трошоци за одбрана од 5% од БДП

27 мај 2025

• од Гоце Кически

Сојузниците во НАТО се подготвуваат да усвојат нов праг за трошоци за одбрана, поставен на 5% од бруто-домашниот производ (БДП), изјави генералниот секретар на Алијансата, Марк Руте, во понеделникот. Оваа изјава доаѓа во пресрет на клучниот самит на лидерите на НАТО што ќе се одржи следниот месец.

„Претпоставувам дека во Хаг ќе се договориме за повисока цел за трошење за одбрана, која вкупно ќе изнесува 5%“, рече Руте за време на сесија за прашања и одговори на Парламентарното собрание на НАТО во САД.

Овој потег следи по месечна политичка и дипломатска офанзива од страна на американскиот претседател Доналд Трамп, кој претходно оваа година побара сојузниците драстично да ги зголемат своите буџети за одбрана или ризикуваат да ја изгубат американската поддршка.

Иако првично многу земји го отфрлија предлогот како политичка реторика, зголемените тензии со Русија и новиот фокус на воената подготвеност на Европа ја сменија перцепцијата.

Сѐ повеќе лидери го поддржуваат новиот праг, што претставува значително зголемување во однос на моменталната цел на НАТО — минимум 2% од БДП.

Холандскиот премиер Дик Схооф неодамна изјави дека Руте испратил писмо до лидерите на НАТО, повикувајќи ги да постигнат 3.5% од БДП за „тешки воени трошоци“, и дополнителни 1.5% за „поврзани трошоци како инфраструктура, сајбер-безбедност и други области“ во наредните седум години.

Изјавата на Руте претставува првпат генералниот секретар на НАТО јавно да застане зад целта од 5%.

Иако не ја прецизираше точната структура на новата цел, Руте изјави дека основата за традиционалното воено трошење ќе биде „значително над 3%“, со дополнителни средства насочени кон поддршка на инфраструктура и логистика.

Последните податоци на НАТО покажуваат дека 23 од 32 членки се на пат да постигнат најмалку 2% трошење до летово — значителен пораст во однос на само три земји што ја исполнуваа целта во 2014 година, по првата руска агресија врз Украина.

Сепак, ниту една земја досега не го достигнала прагот од 5%. Полска е најблиску со околу 4.7% од БДП, додека Литванија и Летонија најавија планови да достигнат или надминат 5% во следните две години.