26 април 2025
• од Вардарски
Под улиците на Софија се крие еден магичен, но заборавен свет. Благодарение на иницијативата на група ентузијасти, старите засолништа од бомби, тунелите и другите подземни простори наскоро ќе добијат нов живот – како музеи, изложбени сали, клубови и сцени за културни настани.
„Нè водеше љубопитноста кон 'невидливите' слоеви на градот“, вели Адриана Диканчева, дел од тимот што стои зад оваа инспиративна иницијатива. Според неа, старите засолништа од бомби не се само неми сведоци на минатото, туку и вредни простори полни со нови можности. Тимот, составен од луѓе од различни професии – спелеолози, архитекти, економисти и уметници – верува дека токму овие заборавени места можат да станат жаришта на креативноста и заедничкиот дух.
Целта е амбициозна, но и крајно убава: да им се даде нова, современа функција на овие простори – како сцени за изложби, културни настани, дискусии, интерактивни инсталации, escape rooms и клубови. Притоа, ќе се зачува и нивната првобитна заштитна улога, ако некогаш затреба.
Иницијативата не се фокусира само на засолништата од бомби. Подземните реки, тунелите и каналите на Софија исто така се дел од планот за ревитализација – со цел да се открие сето она што лежи скриено под градот и да се внесе светлина таму каде што одамна владее темнина.
Минатата година, преку серија настани под мотото „Софија – подземја, засолништа, тајни“, иницијативата привлече над 150 учесници, организирајќи предавања, водени тури, проекции и дискусии. Беа воспоставени и партнерства со фондацијата „Оптимистас“, кои успешно трансформираа стар воен магацин во Варна во креативниот простор ReBonkers.
Оваа година плановите се уште поамбициозни: архитектонско снимање, 3D скенирање и создавање дигитален модел на засолништето во Јужниот парк, кој ќе послужи за планирање на идни културни проекти. Најавени се и интерактивни прошетки со 3D очила, како и проширување на активностите на нови локации.
На 28 април, понеделник, во културниот центар „Топлоцентрала“ во Софија ќе се одржи јавна дискусија за потенцијалот на овие простори – со историски приказни, виртуелни прошетки и инспиративни визии за иднината.
Светот веќе има прекрасни примери: во Будимпешта засолниште од бомби е претворено во музеј кој раскажува за Втората светска војна, а во Германија такво засолниште денес инспирира нови генерации преку културни настани.
„Веруваме дека секое заборавено место може да стане жив културен простор – со доволно волја, имагинација и заедничка работа“, порача Диканчева.
И навистина, таму каде што некогаш владеела тишина и темнина, сега повторно ќе се слуша смеа, музика и приказни.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

