Првиот славјански аџија бил Бугарин кој оставил траги во срцето на Ерусалим

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Првиот славјански аџија бил Бугарин кој оставил траги во срцето на Ерусалим

21 април 2025

• од Вардарски

Историјата понекогаш знае да не изненади со неверојатни откритија што ја оживуваат духовната врска меѓу народите и светите места. Израелската служба за антики неодамна објави откритие кое го привлече вниманието на историчарите: на ѕидовите од цркви и манастири во Стариот град на Ерусалим се откриени десетици натписи оставени од бугарски аџии низ вековите.

Меѓу нив особено се истакнува потписот на Стојко од Котел, датиран од 1776 година – за кој постои голема веројатност дека е токму Стoјко Владиславов, попознат како Софроний Врачански – една од највлијателните личности во бугарското духовно будење.

Но, не бил сам. Натписите откриваат и имиња на аџии од различни делови на Балканот – од Свиштов, Габрово, Стара Загора, па сѐ до Македонија. Хаџи Никола, Хаџи Ласко, Хаџи Вулкан, Хаџи Вељо од Разлог и Хаџи Атанас од селото Негован близу Солун се само дел од нив. Тие се жив доказ дека патот до Светата земја го минувале и луѓе од нашиве краишта, носејќи ја со себе верата, љубопитноста и духовната жед.

Познатиот археолог проф. Николaј Овчаров се потсетува на едно свое искуство од 2005 година, кога во античкиот Преслав, поранешна престолнина на цар Симеон, со својот тим открил гравура на црква со три куполи. По внимателно истражување, се покажало дека гравурата всушност го претставува храмот „Воскресение Христово“ во Ерусалим – свето место на кое верниците од целиот свет се поклонувале со векови. Авторот на гравурата, смета Овчаров, можеби бил еден од првите славјански аџии – и тоа Бугарин од 10. век!

Историјата на аџилакот е длабока и трогателна. Уште од времето на света Елена, мајката на Константин Велики, која го открила Крстот Господов, до денешен ден, Ерусалим е симбол на духовно прочистување и надеж.

Во средновековна Европа, луѓето го напуштале сè што имале – куќи, имоти, богатства – само за да тргнат на овој свет пат. Аџии биле и обични луѓе, и занаетчии, но и големи владетели. На патот до Ерусалим се граделе прифатилишта, болници и манастири, а крстоносните походи биле врв на ова масовно движење.

Иако во православниот свет аџилакот не бил задолжителен верски обред, тој никогаш не бил отфрлен. Напротив – се ценел како духовен чин. Бугарската црква, како и црквите од регионот, го гледала како начин за духовна надградба и културна размена.

Во текот на османлиското ропство, аџилакот станал вистинско движење. Луѓето не само што патувале, туку и пишувале за своите доживувања, оставајќи зад себе безвременски приписки, патеписи и цртежи. Еден од нив бил и поп Илија од Свиштов, кој во 18. век на рачно напишан ракопис нацртал слика од црквата „Воскресение Христово“ – симбол на верата што го водела илјадници километри од дома.

„Сето ова ни покажува дека духовната глад за вистина, светлина и допир со Бога отсекогаш била дел од нашата историја“, вели проф. Овчаров. „А и денес, преку овие скромни траги на камен или хартија, нашите предци ни говорат – за верата што ги движела, за местата што ги посетиле, и за надежта што никогаш не згаснала.“