Трамп ѝ вети на Катар безбедносни гаранции слични на Член 5 на НАТО

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Трамп ѝ вети на Катар безбедносни гаранции слични на Член 5 на НАТО

02 октомври 2025

• од Станча Јаќимовски

Американскиот претседател Доналд Трамп потпиша извршна наредба со која САД се обврзуваат да ја заштитат Државата Катар во случај на напад од друга земја – чекор што многумина го споредуваат со гаранциите од Член 5 на Северноатлантскиот договор, објави „Политико“.

Содржината на наредбата

Документот, потпишан во понеделник, предвидува дека Белата куќа ќе го третира „секое вооружено нападение“ врз Катар како „закана за мирот и безбедноста на Соединетите Американски Држави“. Според текстот, Вашингтон ќе преземе „сите законски и соодветни мерки – дипломатски, економски, а доколку е потребно и воени – за да ги заштити интересите на САД и на Катар“.

Оваа изјава доаѓа во момент кога американскиот претседател го пречека израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во Белата куќа, а воедно оствари и телефонски разговор со катарскиот премиер. За време на разговорот, Нетанјаху се извини за ракетниот напад врз претставници на Хамас во Доха минатиот месец, при што загина катарски службеник за безбедност. Трамп тогаш им вети на катарците дека такво нешто нема повторно да се случи.

Необичен преседан

Обврската за еднострани безбедносни гаранции е ретка и необична, особено затоа што американската Устав бара ваквите договори да бидат ратификувани од Сенатот. Овој потег е уште поизненадувачки ако се има предвид дека Трамп доследно ја промовира политиката „Америка на прво место“ и повеќепати ги доведуваше во прашање традиционалните сојузнички обврски на САД во рамките на НАТО.

Сепак, извршната наредба му остава на претседателот значителна флексибилност во одлучувањето како би реагирале САД во случај на напад врз Катар.

Контекст и стратешко значење

Катар беше една од трите арапски земји што Трамп ги посети во март за време на неговото прво големо патување во странство во вториот мандат. По тоа патување, катарската влада му подари авион „Боинг 747“ вреден 400 милиони долари, кој Пентагон моментално го прилагодува за да стане новиот Air Force One пред истекот на мандатот на Трамп.

Дополнително, Катар е домаќин на најголемата американска воена база на Блискиот Исток, што ја нагласува стратешката важност на оваа земја за интересите на САД во регионот.

Реакции

Белата куќа одби да даде коментар во врска со извршната наредба. Меѓутоа, дипломатските кругови ја толкуваат како значајна потврда на американско-катарските односи и како потег со потенцијално големи последици за регионалната безбедносна архитектура.