Воведувањето на еврото во Бугарија може да ослободи нова ликвидност за банкарско кредитирање

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Воведувањето на еврото во Бугарија може да ослободи нова ликвидност за банкарско кредитирање

07 јануари 2026

• од Станча Јаќимовски

Воведувањето на еврото во Бугарија отвора нова фаза во економскиот развој на земјата, но истовремено носи и сериозни предизвици за домаќинствата и финансиската стабилност. Според анализите на економисти, преминот кон заедничката европска валута може да донесе дополнителна ликвидност во банкарскиот систем, што ќе влијае врз кредитирањето, инфлацијата и куповната моќ на граѓаните.

Економскиот аналитичар Даниел Василев оценува дека инфлацијата во Бугарија и понатаму ќе остане повисока во споредба со јадрото на еврозоната. Една од причините за тоа е пошироката употреба на хармонизираниот индекс на потрошувачките цени, кој е дизајниран за споредливост меѓу земјите членки, но не секогаш ги одразува регионалните и локалните специфики, како што тоа го прави националниот индекс.

Иако најновите податоци покажуваат дека платите во Бугарија растат со релативно добар темп – над 12 проценти на почетокот на 2025 година – овој раст не значи автоматски подобрување на животниот стандард за сите. Напротив, одредени групи граѓани се изложени на ризик нивните приходи да не ја следат инфлацијата, што би довело до пад на реалната куповна моќ.

Дополнителен инфлаторен притисок може да произлезе од зголемената ликвидност во банкарскиот сектор по воведувањето на еврото. Поголемата достапност на кредити може да го стимулира економскиот раст, но истовремено да придонесе за пораст на цените, особено ако не е придружена со соодветна финансиска дисциплина.

Во такви услови, Василев ги советува граѓаните да бидат претпазливи и да градат лични финансиски резерви. Формирањето таканаречен „авариен фонд“ – во ликвидна форма, не нужно само во пари – може да послужи како важен заштитен механизам. Исто така, тој предупредува на внимателно управување со задолжувањето и потребата трошоците да се усогласат со реалните можности на домаќинството.

Особено ранливи се домаќинствата со пониски приходи, кај кои најголемиот дел од буџетот оди за основни животни потреби, комунални трошоци и плаќање за домување. За нив, дури и мал пораст на цените може да има значително негативно влијание.

Според Василев, промената на валутата нема да предизвика ненадеен ценовен шок, но тоа не значи дека граѓаните треба да се опуштат. Напротив, се препорачува повоздржано трошење и намалување на непотребните расходи, особено оние што носат краткотрајно задоволство, но долгорочно ја оптоваруваат личната финансиска состојба.

Воведувањето на еврото, заклучува аналитичарот, треба да биде поттик за зголемување на финансиската писменост. Во тој контекст, тој ја истакнува мислата на Ворен Бафет: „Не штеди го она што ти останува по трошењето, туку троши го она што ти останува по штедењето.“ Овој пристап, според него, е разумен водич за граѓаните во период кога економските ризици не исчезнуваат, туку само ја менуваат својата форма.