Денеска 22 февруари 2026 година е Прочка – ден за простување и помирување

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

ДРУГО

Денеска 22 февруари 2026 година е Прочка – ден за простување и помирување

22 февруари 2026

• од Станча Јаќимовски

Денеска православните верници ја одбележуваат Прочка, позната и како Велики поклади или Проштени поклади — ден посветен на меѓусебното простување и духовното прочистување пред почетокот на велигденскиот пост. Овој празник зазема значајно место во православната традиција и претставува вовед во најстрогиот и најдолг пост во годината.

Значењето на Прочка

Датата на Прочка се менува секоја година бидејќи зависи од датумот на Велигден. Таа секогаш се одбележува точно седум недели пред Велигден. Од верски аспект, празникот ја симболизира искрената, пожртвувана љубов кон ближниот и потребата да се следи примерот на Исус Христос во безусловното простување.

Суштината на празникот е помирувањето. Според традицијата, помладиот бара прошка од постариот со зборовите „Прости ми“, а постариот одговара: „Простено да ти е од мене и од Бога“. Со овој чин се нагласува важноста на смирението, почитта и духовната чистота.

Сирна недела и семејните обичаи

Неделата пред Прочка се нарекува сирна или бела недела. Во тој период не се консумира месо, но дозволени се млечни производи, јајца и традиционални пити. На самиот ден, семејствата организираат свечен и богат ручек, исполнет со пити, колачи и други мрсни јадења, бидејќи тоа е последен ден пред почетокот на постот кога е дозволена таква храна.

Еден од најинтересните обичаи е „амкањето јајца“. Варено јајце се врзува на конец и се ниша над главите на децата. Детето кое ќе успее да го гризне јајцето без помош на рацете се смета за најсреќно во претстојната година и добива симболична награда.

Обичајот налага целото семејство да вечера заедно, а на крајот на вечерта секој од секого да побара и да даде прошка за сторените грешки. Овој чин ја зацврстува семејната хармонија и го означува духовниот почеток на постот.

Почеток на Велигденскиот пост

Денот по Прочка е Чист понеделник, со кој официјално започнува големиот велигденски пост. Прочка истовремено го означува крајот на зимските и почетокот на пролетните празнувања, носејќи порака за обновување и нов почеток.

Маскирање и карневалска традиција

Еден од највпечатливите елементи на празникот е маскирањето. Во минатото, според обичајот, за Велики поклади се маскирале претежно мажите, а маските требало да бидат што пострашни и посмешни. Овие маски имале симболично значење — да ги избркаат злите сили и да донесат здравје и бериќет.

Најпознатата манифестација поврзана со овој празник во Македонија е Струмички карневал, познат и како Тримери. Овој настан е дел од светскиот календар на карневали и во последните години прерасна во значајна туристичка атракција, привлекувајќи илјадници посетители од земјата и странство.

Празник на духовна вредност

Прочка е повеќе од традиционален празник — таа е симбол на помирување, љубов и духовна подготовка. Во православната култура, овој ден претставува потсетник дека вистинската вера се темели на простувањето, разбирањето и обновувањето на меѓучовечките односи.