Денко Малески: Вклучувањето на Бугарите во Устав е цената за ЕУ иднината?

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Денко Малески: Вклучувањето на Бугарите во Устав е цената за ЕУ иднината?

07 мај 2025

• од Вардарски

Новата геополитичка реалност во светот е сè помалку наклонета кон малите држави. Како што објаснува Денко Малески, денес меѓународната сцена сè повеќе потсетува на времето на Јалтинската конференција, кога големите сили ја делеа светската мапа на сфери на влијание, отколку на идеалите на КЕБС од 70-тите и 80-тите, кога се почитуваше неповредливоста на државните граници. Американската ера, која беше своевиден историски преседан, заврши, а повторно се враќаме во добата на ривалитет меѓу големите сили.

Во таков контекст, Северна Македонија нема вистински избор, освен да ја дели судбината на Европа. Додека траеше американската доминација од 1990 до 2014, Македонија имаше можност да напредува, зашто Америка и Европа делуваа заедно. Благодарение на тој период и на заедничката одлука на Вашингтон и Брисел, Македонија ја доби својата независност. Но, меѓународната политика е во постојана промена, а нашата држава не беше подготвена за драматичните промени што следуваа.

И додека ние сè уште не сме станале членка на ЕУ, Европа се соочува со своја криза – Америка, која 80 години беше главниот гарант за европската безбедност, сè повеќе се повлекува. Во сенката на руската агресија врз Украина, европските држави мора да најдат начин да зборуваат со еден глас и да изградат заедничка безбедносна политика. Тоа е толку тешка задача што, како што посочува Малески, многумина ја нарекуваат „невозможна мисија“. Во такви услови, единството на ЕУ ќе стане највисок приоритет, дури поважно и од проширувањето.

Оваа нова реалност ја зајакнува позицијата на Бугарија во спорот со Македонија и ги ограничува опциите на македонската влада да бара репреговарање или промена на „францускиот предлог“ – патот за преговори кој е веќе усогласен од сите 27 членки на ЕУ. Иако руската агресија и нестабилноста на Западниот Балкан ја зголемуваат вредноста на кандидатите за членство, проширувањето никогаш нема да се стави пред единството на Унијата. На крајот, македонското членство ќе зависи од согласноста на бугарскиот парламент.

Затоа, според Денко Малески, македонската политика мора внимателно да размисли за следните чекори. Како да се искористи моментот на зголемена заинтересираност за проширување, без да се наруши единството на ЕУ со нови барања? Малески повикува на вклучување на Бугарите во македонскиот Устав и продолжување по патот кон ЕУ. Ова е сериозен предизвик, особено затоа што власта е избрана со силна поддршка против „францускиот предлог“. Но, цената на направените грешки ќе мора да се плати – ако не со нешто повеќе, тогаш барем со изгубено време. Зашто, во вакви чувствителни времиња, поголемите грешки би можеле да ја чинат државата многу поскапо.