Дигитализацијата на матичните книги чини 8,5 милиони евра, но процесот останува незавршен

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Дигитализацијата на матичните книги чини 8,5 милиони евра, но процесот останува незавршен

27 мај 2025

• од Вардарски

Иако дигитализацијата на матичните книги започна пред повеќе од една деценија и во неа досега се вложени околу 8,5 милиони евра (над 520 милиони денари), процесот сè уште не е завршен, покажува најновиот извештај на Државниот завод за ревизија (ДЗР).

Според ревизијата, скенирани се само 52% од записите, додека во електронскиот регистар се внесени 49%. Овој недоволен напредок значи дека ветеното поедноставување и забрзување на административните услуги за граѓаните не е постигнато, а квалитетот на податоците што ги користат институциите не е подобрен.

Недостиг од стратегија, план и човечки ресурси

Ревизорите укажуваат дека нема јасна стратегија, акциски план, ниту доволно квалификуван кадар, што резултира со слаба реализација, зголемени трошоци и ризици од злоупотреба на лични податоци. Од првично планирани 13,1 милион денари, трошоците за дигитализација нараснале на 157 милиони денари.

Иако за забрзување на процесот биле ангажирани 216 лица преку 288 договори за дело (2018–2024), ревизијата утврдила дека мнозинството не работеле на внесување податоци, туку на други задачи, за што се потрошени над 30 милиони денари.

Лоши услови за чување и безбедност

Управата за водење на матични книги нема соодветни услови за чување на архивски материјал од трајна вредност, при што дел од книгите се веќе оштетени и неупотребливи. Не е спроведен ниту попис на книгите по подрачја, а нема централизирана евиденција за нивната локација.

Исто така, дел од изводите и понатаму се издаваат на машина за пишување, особено во канцеларии во внатрешноста.

Безбедносни пропусти и недоволен надзор

Во извештајот се посочува и на недоволна контрола и надзор над информацискиот систем. Матичари имале пристап до системот надвор од работно време, дури и за време на викенди и празници, што ја отвора вратата за можни злоупотреби.

Дополнително, иако биле издадени 61 електронски потпис, речиси сите документи се потпишуваат од само три лица од скопското одделение, а 13 матичари не ги користат воопшто.

Нееднаква достапност на е-услугите

Дигиталните услуги, иако формално достапни преку порталите на Управата и Националниот портал за е-услуги, се користат речиси исклучиво во Скопје (92%), додека во другите градови и рурални средини, користењето е минимално. Ова укажува на цифрова нееднаквост и потреба од засилена поддршка на локално ниво.

Ризик од корупција и препораки за реформи

Во скопската канцеларија сè уште не се користи систем за електронско закажување („земи бројче“), што создава гужви и ризик од коруптивно однесување. ДЗР бара од надлежните институции итно да преземат мерки за целосна, функционална и безбедна дигитализација, со што ќе се подобрат јавните услуги и ќе се приближат до граѓаните.

„Само преку модерна, целосно дигитализирана и добро надгледувана матична евиденција, државата може да обезбеди квалитетни, брзи и достапни услуги за сите граѓани – без разлика каде живеат“, заклучува ДЗР.