27 мај 2025
• од Вардарски
Кога стоите на пристаништето во Охрид и го вперувате погледот кон јужниот дел на Галичица, можеби и не сте свесни дека значителен дел од оваа планина – вклучувајќи го и највисокиот врв Магаро – се наоѓа во сопственост на Македонската православна црква – Охридска архиепископија (МПЦ-ОА). Овој имот се протега над селата Трпејца и Љубаништа, и е само дел од импресивниот имотен фонд со кој располага оваа религиозна институција.
Но Галичица не е единствената планина во нејзина сопственост. МПЦ-ОА поседува и значителен дел од падините на Јабланица, западно од патот што води од Струга кон Дебар, сè до границата со Албанија.
Според истражувањето на БИРН, објавено преку базата „Верски имоти под лупа“, заснована на податоци од Катастарот, МПЦ-ОА располага со вкупно 14.757 поединечни имотни единици. Од нив, 13.968 се запишани како целосно сопствеништво, додека 789 се во мешана сопственост со граѓани, фирми или државата. Често, уделот на Црквата во овие заеднички имоти е различен – од минорен до доминантен.
Црквата поседува имот кој опфаќа разновидни типови – од шуми и пасишта, преку ниви и речни корита, до камењари, станови и дуќани на урбани локации. Според катастарските записи, се работи за над 9.000 различни локации низ цела Македонија. Како носители на правото на сопственост или користење фигурираат МПЦ-ОА, нејзините епархии, како и поединечни локални цркви и манастири.
Вкупната површина на овие имоти изнесува речиси 143 милиони квадратни метри, односно 143 квадратни километри – што е два и пол пати поголемо од државата Сан Марино. Од оваа површина, 95 милиони квадрати се под целосна сопственост или користење од страна на Црквата, додека 48 милиони се во делумна сопственост. Проценето е дека вкупниот удел на МПЦ-ОА во заедничките имоти изнесува околу 12 проценти, што во идеален случај би и донело уште околу шест милиони квадрати во целосен посед.
Ако целиот имот на МПЦ-ОА се собере на едно место, таа би поседувала територија поголема од скопските општини Карпош, Аеродром и Кисела Вода заедно.
Овие податоци сведочат за огромното материјално богатство на МПЦ-ОА, коешто ја позиционира како една од најголемите сопственици на земјиште и недвижности во земјата. Прашањето што останува е – како оваа инфраструктура се користи, управува и каква улога има во поширокиот економски и социјален контекст на Македонија?
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

