Партиски кадар од ВМРО-ДПМНЕ на чело на рудник што ја загади Крива Река

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Партиски кадар од ВМРО-ДПМНЕ на чело на рудник што ја загади Крива Река

28 март 2025

• од Вардарски

По само сто дена од формирањето на новата власт, политички кадар на ВМРО-ДПМНЕ, Тони Тоневски – поранешен градоначалник на Пробиштип и актуелен претседател на локалниот комитет на партијата – беше назначен за директор на „Булмак 2016“, компанијата која ги управува рудниците Злетово и Тораница, четвртиот најголем рударски капацитет во земјата.

Неговиот избор доаѓа во чувствителен момент, кога јавноста е алармирана поради сериозната еколошка хаварија што ја предизвика рудникот „Тораница“, кој исто така е дел од компанијата. По испуштање на контаминирана вода во Крива Река, анализите покажале драстично покачени вредности на тешки метали – концентрацијата на олово е дури десет пати над дозволените граници, додека цијанидот, фосфорот и азотот се зголемени за неколку стотици пати.

КОЈ Е НОВИОТ ДИРЕКТОР?

Тоневски, кој дипломирал на Рударско-геолошкиот факултет во Штип, има долга кариера поврзана со рударскиот сектор и јавната администрација. Покрај тоа што бил генерален директор на рудникот Злетово уште во 2002 година, тој има и искуство како технички директор во Јавното претпријатие Хидросистем „Злетовица“, клучна институција за водоснабдување во источна Македонија. Бил и претседател на управен одбор на истото претпријатие, директор во Министерството за земјоделство и, на крајот, градоначалник на Пробиштип.

Во изјава за медиумите, Тоневски нагласи дека неговото ново менаџерско место во „Булмак 2016“ подразбира управување со комплексните процеси на ископ и обработка на руда, со фокус на ефикасност и одржливост. Сепак, јавноста бара конкретни резултати и транспарентност, особено во контекст на неодамнешната еколошка катастрофа.

ЗАГАДУВАЊЕ СО ОПАСНИ МАТЕРИИ

Хаваријата во „Тораница“ го разбуди вниманието на еколошките активисти и загрижените граѓани. Загадените води ја засегаат не само Крива Река, туку и реката Пчиња, како и локалните бунари. Потенцијалната штета за земјоделските површини и сточниот фонд е огромна, а ризиците за здравјето на населението – алармантни.

Градоначалникот на Крива Паланка, Сашко Митовски, најави дека ќе поднесе кривични пријави за еколошката штета. Според македонските закони, ваквите прекршоци може да резултираат со затворски казни од 4 до 10 години. Сепак, надлежниот инспекторат досега се огласи само со констатација дека станува збор за „технолошка вода“, без спроведување на темелни истраги.

ЕКОЛОШКИ ПРАШАЊА КОИ БАРААТ ОДГОВОР

Кој ќе ја сноси одговорноста за загадувањето на Крива Река?
Што се презема за санација на штетите и заштита на локалното население?
Дали државата има капацитет да спроведе независна и транспарентна еколошка анализа?
Каков е долгорочниот план за превенција на вакви хаварии во иднина?
Зошто компанијата со милионски приходи нема развиено еколошки протокол за итни ситуации?
Какви последици има ова загадување врз биодиверзитетот, земјоделството и безбедноста на водата во регионот?
Може ли Крива Река да се врати во природна состојба, или штетите се неповратни?

ИМА ЛИ ОДГОВОРНОСТ?

И покрај тоа што „Булмак 2016“ е финансиски стабилна компанија со приходи од 36 милиони евра во 2023 година и е меѓу 10-те најголеми потрошувачи на електрична енергија во Македонија, засега нема официјален план за санација на штетите. Не е познато дали Тоневски, како нов директор, ќе преземе одлучни чекори за справување со последиците од хаваријата и ќе воведе повисоки безбедносни и еколошки стандарди.

Локалната заедница и невладините организации бараат итни мерки: поставување на системи за филтрација, построги надзори, но и одговорност за сите инволвирани – институционална, лична и кривична.

Додека загадената вода продолжува да тече низ реките и бунарите, граѓаните остануваат со едно прашање:

Дали ќе има правда за Крива Река и можност таа повторно да стане симбол на живот, наместо на уништување?