25 септември 2026
• од Гоце Кически
Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху го искористи говорот пред Генералното собрание на ОН за да порача дека Израел ќе продолжи да се брани од Иран, Хамас и другите вооружени групи во регионот. Тој ги отфрли обвинувањата за геноцид во Газа и оцени дека неговата земја води не само воена, туку и информативна битка за сопствениот легитимитет.
Говорот почна во тензична атмосфера, откако десетици делегати ја напуштија салата во знак на протест. Нетанјаху возврати со остри критики кон нив, нарекувајќи ги „морални кукавици“.
Во центарот на неговото обраќање беше безбедноста на Израел и заканата од Иран. Нетанјаху потсети дека пред 14 години од истата говорница предупредувал дека Техеран не смее да дојде до нуклеарно оружје. Тој рече дека одлуката за напад врз иранските нуклеарни капацитети била тешка за изведување, но лесна за носење бидејќи, според него, станувало збор за опстанокот на Израел.
Нетанјаху нагласи дека Израел и САД дејствувале заедно против Иран и му се заблагодари на американскиот претседател Доналд Трамп за поддршката. Тој тврдеше дека заедничките операции нанеле тешки удари врз иранските воени и нуклеарни капацитети.
Израелскиот премиер голем дел од говорот го посвети и на нападот на Хамас од 7 октомври 2023 година, кога беа убиени околу 1.200 луѓе во Израел, а стотици беа земени како заложници. Тој го опиша тој ден како најмрачниот во историјата на Израел и рече дека нападот покажал оти конфликтот, според неговото гледиште, е борба за самиот опстанок на еврејската држава.
Нетанјаху рече дека Израел во изминатите три години се борел на „седум фронта“ – против Хамас, Хезболах, Хутите, Иран, вооружени групи во Ирак и Сирија и палестински милитанти на Западниот Брег. Според него, Израел успеал сериозно да ги ослаби своите противници и покрај обидите земјата да биде нападната од повеќе правци.
Како главна порака низ говорот тој повеќепати ја повтори реченицата: „Ќе победиме, немаме друг избор“. Фразата ја поврза со својот брат Јонатан Нетанјаху, кој загина како командант во израелската операција за спасување заложници во Ентебе во 1976 година.
Посебно внимание Нетанјаху посвети на обвинувањата дека Израел врши геноцид во Газа. Тој категорично ги отфрли и ги нарече „најголемата лага на векот“. Како аргументи ги наведе предупредувањата до цивилите пред израелските операции, доставувањето храна и вакцинацијата против детска парализа. Истовремено, го обвини Хамас дека дејствува од цивилни објекти и го користи населението како човечки штит. Обвинувањата за геноцид и израелското негирање остануваат предмет на сериозен меѓународен правен и политички спор.
Тој зборуваше и за насилството на Западниот Брег. Нетанјаху рече дека Израел не толерира незаконско насилство од израелски доселеници и дека државните безбедносни служби постапуваат против сторителите, но тврдеше дека меѓународното внимание несразмерно се насочува кон нив, додека палестинските напади врз Израелци добиваат помалку внимание.
Друг важен дел од говорот беше, како што Нетанјаху ја нарече, „осмата фронтовска линија“ – борбата за вистината во медиумите и на социјалните мрежи. Тој ги обвини Катар и Турција дека придонесуваат за ширење антиизраелски и антисемитски ставови. За Катар тврдеше дека преку финансирање универзитети и медиуми со години влијае врз јавното мислење на Запад, додека турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган го нападна поради неговата политика кон Израел и односите со Хамас. Станува збор за тврдења и оценки изнесени од Нетанјаху во говорот.
Особено остар беше кон Ердоган. Нетанјаху го обвини турскиот лидер за репресија врз политичките противници и новинарите и за закани кон Израел. На пораките од Анкара за Ерусалим, израелскиот премиер возврати дека градот е главен град на Израел.
Нетанјаху директно го нападна и градоначалникот на Њујорк, Зохран Мамдани, кого го обвини за антисемитизам и за ширење лажни обвинувања против Израел. Мамдани претходно остро го критикуваше Нетанјаху и израелските операции во Газа и ги отфрла обвинувањата дека го поддржува Хамас.
Во тој контекст, Нетанјаху предупреди и на растечкиот антисемитизам и на нападите врз Евреи во повеќе западни земји. Неговата порака до еврејските заедници ширум светот беше да не се плашат и да не се повлекуваат пред заканите.
Критики упати и кон дел од западноевропските влади. Тој оцени дека некои европски лидери попуштаат пред притисокот на радикални движења и предупреди дека заканата од исламскиот екстремизам не е насочена само кон Израел. Притоа се обиде израелската борба да ја претстави како дел од пошироката одбрана на западните демократии.
Иран повторно се најде во центарот на завршниот дел од говорот. Нетанјаху рече дека иранските власти најмногу се плашат од сопствениот народ и ја истакна важноста на слободниот пристап до интернет и информации. Тој предвиде дека иранскиот политички систем еден ден ќе падне и дека Иранците ќе добијат поголеми политички слободи. Тоа беше политичка прогноза на Нетанјаху, а не утврден исход.
Нетанјаху зборуваше и за положбата на христијаните на Блискиот Исток, тврдејќи дека Израел е исклучок во регионот каде христијанската заедница може слободно да расте. Со тоа се обиде да го постави Израел како сојузник на верските малцинства и западните демократски вредности.
Во завршницата тој се наврати на повеќе од три илјади години еврејска историја и врската на еврејскиот народ со земјата на Израел. Ги истакна владеењето на правото, вредноста на човечкиот живот и стремежот кон мир и правда како вредности врз кои, според него, се темели израелската држава.
Целото обраќање беше изградено околу една порака: Нетанјаху го гледа периодот по 7 октомври како борба за долгорочната безбедност и опстанок на Израел, во која Иран е главната стратешка закана, Хамас и другите вооружени групи се нејзините регионални противници, а САД остануваат клучниот израелски сојузник. Во исто време, Израел се соочува со силни меѓународни критики поради војната во Газа, што беше видливо и со напуштањето на салата од делегати на почетокот на неговиот говор.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

