150 Ќебапи – 3 години затвор, еден згаснат живот – 2 години: Правдата во С. Македонија ја изгуби мерката

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

150 Ќебапи – 3 години затвор, еден згаснат живот – 2 години: Правдата во С. Македонија ја изгуби мерката

08 април 2025

• од Вардарски

Дали 150 ќебапи вредат повеќе од млад човечки живот? Ова не е реторичко прашање, туку реалност во која живееме. Судската пракса во Македонија не само што е непредвидлива, туку станува и болно апсурдна, откако еден човек доби три години затвор затоа што ограбил кафеана и зел храна и пијалоци вредни 6.000 денари, додека друг доби само две години затвор зашто на пешачки премин прегази млада девојка – Теодора Ристовска.

Оваа споредба боли. И тоа не затоа што ќебапите се вкусни, туку затоа што правдата ни е здивена, гладна и збунета.

Прв случај: 150 ќебапи, три години затвор

Еден 31-годишен маж од Велес ќе помине три години зад решетки бидејќи украл 150 ќебапи, плескавици, алкохол, краставици, домати и неколку сувомесни производи. Ја признал вината, а судот бил непопустлив. Законот бил јасен и судијата го применил „по учебник“.

Но што всушност казнуваме овде? Глад? Очигледно е дека овој човек не влегол со оружје, не повредил никого – украл храна. Може ли да зборуваме за пропорционалност? Може ли да зборуваме за правда што разбира контекст?

Втор случај: еден живот згасна, две години затвор

На другата страна е Менсур Пајазити, кој во 2022 година ја прегази 24-годишната Теодора на пешачки премин. Судот му изрече две години затвор. Апелација ја намали казната од 3,5 на 2 години, а Врховен суд дополнително ја укина. Признал вина, но не се извинил. Барал неговиот адвокат да зборува наместо него. Цел процес – завршен за еден ден.

Семејството на Теодора е скршено – не само од загубата, туку и од понижувачката пресуда. Со право прашуваат: Колку вреди човечки живот во оваа држава?

Судскиот систем – лицемерен и селективен

Македонското судство повторно покажа дека не мери со иста мерка. Кога се работи за сиромашен човек што краде храна, казната е безмилосна. Кога се работи за сообраќаен престап кој одзема човечки живот, бараме олеснителни околности – затоа што „не било со умисла“.

Но дали жртвата е помалку мртва ако некој ја прегазил „ненамерно“? Дали семејството чувствува помала болка?

Одговорноста не е само на судиите

Да не се лажеме – проблемот не е само кај конкретните судии. Проблемот е системски. Казните се непропорционални, пресудите зависат од социјалниот статус, политичка позадина и „кому му се паднало“. Законот се применува селективно, а правдата – ако воопшто постои – се претвора во карикатура.

Заклучок: Нема правда без вредност на човечкиот живот

Се додека ќебапите ќе се ценат повеќе од животот, Македонија нема да биде правна држава. Ќе биде држава на апсурди, неправди и солзи. Ќе биде држава каде што таткото на Теодора ќе ја напушти судницата со глава во раце, а човек што украл за да преживее – ќе ја скапува во затвор.

Правдата не смее да биде глува, слепа и цинична. Затоа, повторно го поставуваме прашањето:
Каде завршува правото, а каде почнува срамот?