59 жртви, а власта нема одговорност: Кој ќе плати за игнорирањето на безбедноста?

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

59 жртви, а власта нема одговорност: Кој ќе плати за игнорирањето на безбедноста?

28 март 2025

• од Гоце Кически

Широката согласност во македонското општество дека пожарот во дискотеката „Пулс“ во Кочани, кој однесе 59 млади животи и повреди над 150 луѓе, не е случајност, туку последица на големи системски пропусти и недостатоци, осветлува сериозни недостатоци во државните институции и целокупниот систем за заштита на животите на граѓаните. Ова не само што го признаваат властите, туку и опозицијата, и неутралните групи, како и бројни експерти кои се согласија дека трагедијата била неизбежна, резултат на години на неефективност и занемарување на основните стандарди за безбедност.

Досега, во текот на брзата истрага се осомничени 34 лица, а се проверуваат лиценците на ноќните клубови, угостителски објекти и други бизниси, кои или не ги исполнувале условите или не се подложени на соодветни контроли. Во меѓувреме, компаниите и граѓаните се натерани да побрзаат со набавка на противпожарна опрема, како што е очигледно после секоја трагедија, но прашањето останува: Дали ова ќе води до вистински промени во системот за безбедност?

Експертите и практичарите, како Владимир Симоновски, пожарникар со 26-годишно искуство и заменик-командант на Територијалната противпожарна единица на градот Скопје, посочуваат дека краткорочните акции и постапки, кои се спроведуваат веднаш по трагедијата, се само привидна активност. Според него, „секогаш се доведуваме во ситуација да реагираме само по несреќите, а ако не ни се случеше ова, ќе продолжевме да живееме со истиот проблем“. Ова е само една од многуте трагедии кои укажуваат на долгогодишниот недостаток на превенција и системска небрежност во институциите.

Големите системски пропусти се воочливи не само на ниво на контролата на противпожарната опрема, туку и на градежната инфраструктура која, како што укажува Симоновски, е стара и несовременска, со објекти кои не ги исполнуваат основните стандарди за безбедност. Многу згради во Скопје, кои се изградени пред земјотресот, немаат хидрантска мрежа, а противпожарните скалила се често узурпирани или претворени во складишта за предмети. Ова е директно поврзано со недостигот на контролни органи, кои дозволуваат ваква пренамена, и со локалните власти кои не ја спроведуваат соодветната регулатива.

Владата и локалните самоуправи, кои носат одговорност за оваа состојба, мора да се соочат со реалноста – дека кризата која се случила во Кочани е директно поврзана со нивната неодговорност во управувањето со безбедноста на граѓаните. Инспекциските служби, кои треба да ја контролираат безбедноста на угостителските објекти и јавните простори, се неспособни да ја извршуваат својата функција и често не реагираат на време.

Иако по трагедијата во Кочани се започнати некои иницијативи за побрза и поефикасна контрола на бизнисите и набавка на противпожарна опрема, критичните сектори кои треба да ги контролираат тие активности се се уште многу слабосно координирани и без вистинска подготвеност за спречување на идни несреќи. Како што истакнува Симоновски, државата треба да вложи во обука на инспектори и подобрување на инспекциските служби, кои во многу случаи не се во состојба да ги следат сите аспекти на безбедноста на јавните објекти.

Ова е период на сериозни дилеми за иднината на безбедноста во Македонија. Пожарот во Кочани, како и бројни други трагедии, укажуваат на тоа дека вистинскиот проблем лежи во системскиот недостаток на волја за реформи и инвестиции во безбедноста на граѓаните. Само со целосно посветување на овие прашања и сериозни промени во законодавството и практиките на локалните власти, Македонија може да се надева на подобрување на безбедноста и спречување на нови трагедии.