Адеми од ДУИ: Владата го урна владеењето на правото и го блокира патот кон ЕУ

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Адеми од ДУИ: Владата го урна владеењето на правото и го блокира патот кон ЕУ

21 ноември 2025

• од Станча Јаќимовски

Демократската унија за интеграција денесka излезе со јавна реакција по објавувањето на Извештајот на Европската комисија за 2025 година, документ кој за Кластерот 1 – „Фундаменти“ ги содржи најострите забелешки што Северна Македонија ги добила во последните години.

Овој кластер е суштината на преговорите со Европската унија и ги опфаќа демократијата, владеењето на правото, јавната администрација, економијата и јавните набавки. Без напредок во овие области, не може да има отворање нови поглавја ниту придвижување кон членство во ЕУ.

1. Владеење на правото – опасен регрес

Европската комисија констатира дека:

Нема никаков напредок во независноста на судството;
Политичкото влијание врз судските институции се зголемува;
Интервенциите во Судскиот совет и Советот на јавни обвинители се документирани;
Речиси ниту една препорака од претходните години не е спроведена.

Оценките се исклучително сериозни за земја што претендира да отвори суштински преговарачки поглавја со ЕУ.

2. Борба против корупцијата – нула резултати

Според извештајот:

Корупцијата останува широко распространета;
Предметите со висок профил не добиваат судски епилог;
Антикорупциските институции се слаби и неефикасни;
Трагичните настани од 2025 година ја откриваат длабоката нефункционалност на државниот систем.

Ова, според БДИ, претставува целосен неуспех на Владата да обезбеди отчетност и институционален интегритет.

3. Слобода на медиумите и основни права – видливо влошување

Комисијата забележува дека:

Новинарите не се заштитени од притисоци;
Слободата на медиумите е ослабена;
Транспарентноста на медиумската сопственост и натаму е сериозен проблем;
Во криза се институциите кои треба да ги штитат правата на граѓаните, меѓу кои и Народниот правобранител.

Ова е алармантно за функционирањето на демократијата и заштитата на човековите права.

4. Јавна администрација – блокада и политизација

Во делот на реформата на администрацијата, извештајот нотира:

Драстична политизација на институциите;
Фрагментираност на законската рамка;
Закони кои се донесени, но не се применуваат;
Реформи кои стагнираат и препораки кои остануваат неисполнети.

Без професионална и деполитизирана администрација, предупредува БДИ, не може да има реални реформи.

5. Економија – нестабилност и недоволни реформи

Според ЕК:

Недостасува фискална дисциплина;
Капиталните проекти не се реализираат;
Информалната економија расте;
Препораките од Планот за раст се игнорираат.

Ова ја изложува економијата на долгорочни ризици.

Главната порака од Брисел: без решавање на фундаменталните проблеми – нема отворање нови поглавја

Недостатокот на напредок во клучните области, како и неуспехот да се направат уставните измени, фактички го замрзнаа процесот на преговори со ЕУ.

Извештајот, според БДИ, претставува „црвен институционален аларм“ и покажува дека Владата го загубила стратешкиот правец на државата, сериозно загрозувајќи ја европската перспектива.

Додека Албанија и Црна Гора бележат напредок и го зајакнуваат владеењето на правото, Северна Македонија стагнира и се оддалечува од земјите што реално се движат кон ЕУ.

Барањата на БДИ

БДИ упатува шест јасни барања:

Итно деблокирање на реформите во владеењето на правото.
Усогласување на буџетот за судството и Јавното обвинителство со препораките на ЕК – 0,8% од БДП за судството и 0,4% од буџетот на државата за обвинителството.
Зацврстување на финансиската автономија на судските органи за да не зависат од политички одлуки.
Без одлагање да се усвојат уставните измени.
Деполитизација на администрацијата и зајакнување на независните институции.
Целосно и брзо спроведување на препораките на ЕУ за Поглавје 1.

Заклучок

„Европската иднина на Северна Македонија не смее да биде заложник на неуспесите на актуелната влада,“ порача БДИ, истакнувајќи дека останува цврсто посветена на евроатлантскиот курс и реалните реформи што ги бара Европската Унија.