Академик Беџети: Нема подобрување во економијата, во одредени сегменти состојбата и се влошува

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Академик Беџети: Нема подобрување во економијата, во одредени сегменти состојбата и се влошува

27 декември 2025

• од Станча Јаќимовски

Економската состојба во земјава не покажува суштински знаци на подобрување, а во некои аспекти дури бележи и негативни трендови, предупредува Абдулменаф Беџети, претседател на Фискалниот совет, во интервју за магазинот „Трилинг“.

Пензиите – најголемиот фискален товар

Според Беџети, годинава трансферите од централниот буџет кон Фондот за ПИОМ достигнале речиси една милијарда евра, со цел навремена исплата на пензиите. Ова, како што вели, е директна последица на досегашното линеарно зголемување на пензиите.

„Линеарното зголемување не треба да продолжи. Треба да се вратиме на системско зголемување, односно индексирање, како што е предвидено во законите. Но тоа е политичка одлука на Владата“, истакнува Беџети.

Тој предупредува дека пензискиот систем е структурно неодржлив, со оглед на тоа што односот меѓу вработени и пензионери е 1,7 спрема 1, што е далеку од потребниот сооднос од најмалку 2 вработени на еден пензионер.

Предлози за пензиска реформа

Фискалниот совет, според Беџети, предложил две клучни мерки:

Постепено зголемување на старосната граница за пензионирање, по „клизав модел“ – три месеци годишно, наместо нагли скокови од неколку години;
Ревидирање на стапката за пензиско-инвалидско осигурување, која во минатото изнесувала и до 21,5%, наспроти сегашните 18,5%.

Дополнителен товар врз буџетот годинава се и околу 200 милиони евра повеќе трансфери во однос на лани, како резултат на зголемувањето на пензиите од по 2.500 денари во два наврати.

Буџетот не е „дупка без дно“, но ризиците остануваат

Иако дел од опозицијата и економистите предупредуваат дека државната каса е празна, Беџети смета дека таквите стравувања се пренагласени.

„Јавниот долг беше 62,4% од БДП, а сега е под 60%. Влегуваме во процес на фискална консолидација“, вели тој.

Сепак, додава дека пензискиот фонд останува најголемиот долгорочен ризик, иако од 2027 година дел од пензиите ќе почнат да се исплаќаат од вториот столб, што ќе го растовари буџетот.

Слаба реализација на капиталните инвестиции

Беџети укажува и на ниската реализација на капиталните расходи, кои до крајот на октомври 2025 изнесувале 55%, а до 22 декември околу 60% – далеку под очекуваното.

„Очигледно е дека немаме капацитет да реализираме високи капитални инвестиции. Затоа е добро што проекциите за 2026 година се поумерени – 3,6% од БДП“, смета тој.

Минималната плата и растот – меѓу социјалата и реалноста

Во однос на барањата за зголемување на минималната плата, Беџети вели дека тие можат да бидат оправдани од социјален аспект, но проблематични ако не се усогласени со продуктивноста.

„Во регионот има зголемувања, но ако не се поддржани со раст на продуктивноста, тие се тешко одржливи. Договор меѓу социјалните партнери – да, но не на товар на државата“, порачува тој.

Модерирана деловна клима и структурни слабости

Деловната клима во Македонија, според Беџети, е модерирана, без вистински напредок.

„Има сегменти каде што состојбата се влошува. Тоа го потврдува и Извештајот на Европската комисија. Високите стапки на раст сами по себе не значат многу – сè зависи од основата“, вели тој.

Одлив на млади и колапс на пазарот на труд

Како еден од најзагрижувачките трендови, Беџети го посочува одливот на младите и недостигот од квалитетна работна сила.

„Имаме асиметрија на пазарот на трудот – работодавачите бараат квалификувани кадри, а ние нудиме неквалификувани. Тоа е доброволна невработеност. Состојбата на пазарот на трудот е катастрофална“, заклучува Беџети.