Алармантни податоци С. Македонија со најнизок IQ-просек во Европа!

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Алармантни податоци С. Македонија со најнизок IQ-просек во Европа!

26 ноември 2025

• од Станча Јаќимовски

Се појавија нови податоци од глобалната карта за интелигенција на нациите, кои повторно ја отворија темата за просечните коефициенти на интелигенција во Европа и регионот на Западен Балкан. Во европски рамки, земјите од поранешната југословенска федерација често се наоѓаат во фокусот на споредби и јавни дискусии, а најновите резултати покажуваат забележливи разлики меѓу нив.

Како стојат балканските држави?

Според објавата на медиумот Дневно, просечниот IQ во Хрватска изнесува 95,75, што ја сместува во категоријата на просечна интелигенција (90–109). Во рамките на поранешните југословенски држави, Словенија е највисоко рангирана со 98,6 IQ поени. Србија, пак, забележува 89,6 IQ поени – на самиот праг меѓу просекот и понискиот просек.

По Србија следуваат Босна и Херцеговина (88,54), Црна Гора (85,78) и Македонија (81,91), кои спаѓаат во групата на понизок просек (80–89 IQ поени). Во поширокиот европски контекст, највисок IQ има Белорусија со 101,6 поени – единствена земја од континентот што ја пробива границата над европскиот просек.

Што навистина значи „национален IQ“?

Експертите нагласуваат дека просечниот коефициент на интелигенција на една држава не е апсолутна мерка за индивидуалната интелигенција на нејзините луѓе. Тестирањето на цела нација не е возможно во пракса; резултатите претставуваат научна проценка базирана на репрезентативни примероци.

Овие примероци опфаќаат различни возрасни групи, образовни нивоа, пол, урбани и рурални средини и социоекономски услови, со цел да се добие статистички валиден и што е можно попрецизен просек.

Какви тестови се користат?

Истражувањата се спроведуваат со меѓународно признати психолошки тестови, како што се:

Wechsler-тестовите (WAIS)
Stanford-Binet системот (SB5)
Raven-матриците (RPM)

Тестирањата ги водат лиценцирани психолози и академски експерти од образовни институции. Собраните податоци потоа се обработуваат со статистички методи, што вклучува пресметка на просек, стандардна девијација и корекции според демографската структура на испитаниците.

Предупредување од науката

Научниците апелираат резултатите од националните IQ-студии да не се користат како алатка за:

рангирање на цели нации
создавање штетни стереотипи
политичка или пропагандна манипулација

Причината е јасна: IQ не зависи само од когнитивниот потенцијал, туку е силно определен и од образованието, раната здравствена грижа, исхраната и социоекономските услови во детството. Тоа значи дека нискиот национален просек не зборува само за мозочната моќ, туку и за условите во кои растат и се развиваат граѓаните.

Што влијае на IQ во една држава?

Експертските анализи покажуваат дека одлучувачки фактори се:

квалитетот и достапноста на образование
исхрана и здравје во рана возраст
јавно здравство и превентивни програми
економски стандарди и семејни услови

Во случајот со Македонија, понискиот просек повторно ја отвора потребата од дискусија за долгорочни инвестиции во образование и рани детски програми, наместо површни рангирања што можат да доведат до погрешни заклучоци.