Блаже Аризанов: Тито не беше ослободител, туку новиот тиранин

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Блаже Аризанов: Тито не беше ослободител, туку новиот тиранин

10 мај 2025

• од Вардарски

Со децении комунизмот во Југославија, а особено во Македонија, беше прикажуван како морално супериорен систем, заснован на идеите на еднаквост, социјална правда и антифашизам. Оваа слика беше внимателно изградена и одржувана преку медиумите, образованието и државно контролираниот интелектуален елитизам. Јосип Броз Тито, како симбол на тој проект, успеа да го претстави комунизмот не само како политички систем, туку и како морален бедем против злото на фашизмот. Но денес, таа морална камуфлажа се руши.

Причината е проста: појавата на независни интелектуалци, историчари, новинари и јавни личности кои не се финансиски или идеолошки врзани за државата. Тие ја раскажуваат другата половина од приказната — онаа која со децении беше скриена. Се зборува за милионите жртви на комунизмот низ светот, за репресијата врз македонските АСНОМ-ци, за прогоните, затворите, досиејата, за Голи Оток, за луѓето кои беа жртви на тоталитарниот систем само затоа што мислеа поинаку.

Во Македонија, приказната е уште подраматична затоа што дури и по распадот на Југославија, државата продолжи да живее во сенката на тие стари мрежи. Досијата продолжија да се водат години по независноста, лустрацијата беше спречена, а голем дел од поранешната комунистичка елита се ребрендираше — некои како прогресивни либерали, други како националисти, трети останаа закопани во реториката на антифашизмот, но без да се осудат злосторствата на комунизмот.

Аризанов точно посочува на клучниот проблем: се инсистира на антифашизмот како единствен морален тест, но се премолчува анти-комунизмот. Така, се создава лажна слика дека демократијата е само антифашистичка, а не и антикомунистичка. Но, вистинската демократија, вистинската слобода, бара и осуда на фашизмот и на комунизмот. Историјата не смее да се чита селективно, а слободата не може да се гради врз амнезија.

Денес, сè повеќе луѓе ја согледуваат оваа дупка во наративот. Старите елити се нервозни — токму затоа го напаѓаат она што го нарекуваат „политичка ревизија на историјата“. Но, всушност, тоа е потребна историска корекција. Народот има право да ја знае целата приказна, без филтри, без идеолошки превез. Само така може да се гради здрава, демократска и зрела политичка култура.

Со падот на моралната камуфлажа на комунизмот, Македонија има ретка шанса да се соочи со себе, со сопственото минато и со темелите врз кои сака да ја гради иднината. И, како што предупредува Аризанов, тоа нема да биде лесна битка — но е битка што вреди да се води.