Брза пруга кон Србија: инфраструктура или чекор кон „српски свет“?

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Брза пруга кон Србија: инфраструктура или чекор кон „српски свет“?

24 ноември 2025

• од Станча Јаќимовски

Проектите за модернизација на регионската железничка инфраструктура повторно го отвораат прашањето за политичките и економските влијанија на Балканот. Додека властите во земјава најавуваат амбициозни инвестиции во брз и современ железнички сообраќај, дел од јавноста прашува: дали ваквите иницијативи се само технолошки чекор напред или дел од пошироки регионални стратегии, како онаа што неформално се нарекува „Српски свет“?

Нова железничка оска север–југ: 160 km/h, двојна траса, 1.9 милијарди евра

Директорот на Железницa Транспорт, Синиша Ивановски, во интервју за Радио Слободна Европа потврди дека државата веќе подготвува планови за комплетна реконструкција и проширување на железничката линија од север до југ — од српската до грчката граница.

Според него, проектот предвидува целосно нова траса, дволиниска и целосно електрифицирана, по која патничките возови ќе можат да се движат со брзини до 160 km/h, а товарните со 120 km/h.

„Во моментов целата север–југ оска е еднолиниска и со ограничени брзини. Планот е да се изгради паралелна втора линија и да се исправат проблематичните делници со големи кривини. Конечната цел е модерен коридор кој ќе го забрза протокот на луѓе и стока,“ изјави Ивановски.

Предвидената инвестиција изнесува 1.9 милијарди евра, а рокот за реализација е пет години.

Инфраструктура или политички инструмент?

Во момент кога Србија ја засилува својата економска и политичка офанзива во регионот, а Белград често зборува за „поврзување на Србите каде и да се“, дел од аналитичарите предупредуваат дека секое проширување на инфраструктурата на север–југ оска може да добие и геополитичка димензија.

Прашањето кое сè почесто се поставува е:
Дали модернизацијата на коридорот логично ќе го засили регионалниот промет или ќе отвори врата за посилно политичко влијание од север?

Регионалните експерти потенцираат дека инфраструктурата секогаш била дел од влијателните стратегии — економски, енергетски или политички. Додека Грција е заинтересирана за побрза линија до Балканот, Србија го гледа проектот како клучен дел од сообраќајното поврзување со Централна Европа.

Што добива Македонија?

Од домашна перспектива, властите нагласуваат дека станува збор за проект кој ќе ја поврзе државата со европските железнички стандарди и ќе ја модернизира најстаро-незавршената сообраќајна мрежа во регионот.

„Ова е економски проект, не политички“, велат од Министерството за транспорт.

Сепак, дел од јавноста останува скептична, посочувајќи дека инфраструктурната интеграција секогаш оди рака под рака со политички процеси.

Пет години – амбиција или реалност?

Иако рокот за завршување е поставен на пет години, досегашните искуства со инфраструктурни проекти во земјава навестуваат дека можни се доцнења, бирократски блокади и непредвидени трошоци.

Но ако проектот навистина се реализира во дадениот рок, Македонија би добила најсовремена железничка линија во својата историја — со што ќе стане дел од европскиот транспортен коридор кој може значително да го промени начинот на движење во регионот.