Бугарски експерт: Македонизмот е закана за бугарското национално малцинство во Албанија

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Бугарски експерт: Македонизмот е закана за бугарското национално малцинство во Албанија

13 октомври 2025

• од Станча Јаќимовски

Димитар Петров, магистер по социологија на Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“ и магистер по Tourism Destination Management на NHTV Breda University of Applied Sciences во Холандија, член на Младинскиот конзервативен клуб и секретар на организацијата „Един завет“ – клуб на потомците на офицерскиот корпус на Царство Бугарија, во својата колумна за бугарскиот портал News.bg (линк до оригиналниот текст) го анализира ширењето на македонизмот меѓу бугарските заедници во Албанија и политичките импликации што произлегуваат од тоа.

Македонизмот одамна претставува еден од најголемите надворешнополитички предизвици за Бугарија. Она што започна како идеолошка основа за создавање на македонскиот идентитет, денес се претвора во инструмент за влијание, кој сè почесто го надминува просторот на Северна Македонија и се насочува кон соседните земји – меѓу нив и Албанија. Прашањето што се поставува е: дали економските придобивки и европската перспектива можат да одат рака под рака со антибугарска реторика?

Региони како Голо Брдо, Мала Преспа и Гора се населени со етнички Бугари кои со векови успеале да го сочуваат својот јазик, обичаи и култура. Историски, овие територии биле дел од бугарската држава, а во 18 и 19 век таму се населиле нови бугарски семејства бегајќи од османлиските репресии. Со поддршка од Европската унија и напорите на самите локални заедници, во 2017 година Албанија официјално го призна бугарското национално малцинство. На последниот попис повеќе од 7000 граѓани се изјасниле како Бугари, а паралелно расте бројот на Албанци кои бараат бугарско државјанство по основ на потекло.

Сепак, Република Северна Македонија сè поотворено претендира дека дел од ова население има „македонски корени“. Преку политички структури како „Македонски алијанс за европска интеграција“ (МАЕИ), се негира постоењето на бугарско малцинство и се промовира македонски идентитет. Еден од најактивните претставници на оваа линија е Бесник Хасани, член на МАЕИ и претседател на невладината организација „Мост“ во Голо Брдо. Тој е иницијатор за воведување часови по „македонски јазик“ во училиштата и учествува во поставувањето на споменик на Гоце Делчев во Пустец со натпис „од македонскиот народ“. Парадоксално, истиот Хасани поднел документи за добивање бугарско државјанство со приложено уверение за бугарско потекло.

Овој пример е само дел од пошироката слика на противречности меѓу идеологија и прагматизам. За некои, бугарскиот пасош е билет кон Европската унија, подобро образование и работа. За други – средство за економски напредок, без искрена поврзаност со историските корени. Прашањето е дали е можно некој да го повикува „македонскиот идентитет“, а истовремено да се идентификува како Бугарин кога тоа му е во интерес.

Петров предупредува дека ваквите процеси можат да создадат долгорочни проблеми и да ја поткопаат стабилноста на регионот. Македонизмот во Албанија, вели тој, не треба да се потценува – тој може да внесе поделби меѓу луѓето со заеднички историски корени и да влоши односи што досега биле стабилни, како оние меѓу Софија и Тирана.

Албанија, која веќе има понапредна европска перспектива од Северна Македонија, може да се соочи со дополнителни тензии доколку ваквите идентитетски „диверзии“ продолжат. Од друга страна, бугарската држава, смета Петров, треба поактивно да ја поддржува својата заедница во овие региони – не само преку културни и образовни иницијативи, туку и со јасна стратегија за зачувување на националното единство.

„Бугарското државјанство не е само документ или формалност,“ пишува Петров, „туку признание за историјата, културата и идентитетот на едно население што векови опстанало меѓу граници и политички промени.“

Во заклучок, авторот оценува дека борбата против македонизмот не е прашање на минатото, туку на иднината – на тоа дали Балканот ќе се обединува врз вистината и заедничките вредности или ќе продолжи да се дели по линија на измислени идентитети.