03 март 2025
• од Вардарски
Во 1876 година, руското воено командување одлучува да формира доброволечка единица во своите сили, наречена Бугарско ополчение. Според тогашните документи, Ополчението било организирано за да ги заштити локалните жители, а неговото формирање било планирано да одговара на различните региони во тогашна Бугарија. Биле предвидени три бригади: Западнобугарска, Среднобугарска и Источнобугарска.
Еден од клучните моменти во историјата е фактот дека руското командување ја сметало Македонија за „бугарска земја“, како што тоа било признаено и на Цариградската конференција (1876-1877). Според ова гледиште, многу Македонски Бугари биле регрутирани во Западнобугарската бригада, односно во 1-та и 2-та дружина. Околу 1.000 Македонски Бугари се приклучиле на Ополчението, што претставувало околу 1/6 од целокупниот состав.
Според архивските записи, доброволците од Македонија потекнувале од многу градови и села. На пример, од Битола имало 42 ополченци, од Велес 25, од Охрид 49, од Призрен 31, од Куманово 9, од Прилеп 8, од Тетово 15 и многу други. Има и запис за 49 војници кои биле заведени само со забелешка „родом од Македонија“ без конкретна локација.
Најмладите доброволци имале 18 години, додека најстариот регистриран учесник бил 58-годишниот Тасе Христов од Битола. Поголемиот дел биле на возраст меѓу 20 и 35 години. Македонските Бугари во Ополчението биле назначувани на различни позиции – од обични војници, до офицери и ефрејтори. Некои од нив добиле високи чинови, како што се Пандо Наумов од Битола и Антон Петров од Дебар, кои служеле како командири.
Македонските бугарски доброволци одиграле клучна улога во познатите битки на Шипка, кои биле одлучувачки за исходот на Руско-турската војна. За жал, многумина загинале на фронтот. Меѓу загинатите биле Иван Марков, Панто Наумов, Драгой Божилов, Петар Атанасов и многу други. Во најжестоките судири, како што била битката за зимскиот турски логор, загинале и редник Иван Атанасов од Кукуш и Клим Наумов од Охрид.
Голем број македонски бугарски ополченци биле наградени за нивната храброст. Некои добиле ордени како „Св. Ана“ или „Георгиевски крст“, а многумина биле одликувани со сребрени медали. На пример, Атанас Дуков добил висок чин, а редниците Илия Станков, Димитар Трајков и Станю Стефанов биле меѓу наградените херои.
Иако историјата често не ги става Македонските Бугари во првите редови кога се зборува за Руско-турската војна, фактите покажуваат дека тие одиграле значајна улога во ослободителните борби. Нивниот придонес во Бугарското ополчение не само што помогнал во конечната победа, туку и оставил длабоки траги во историјата на ослободувањето на Балканот. Македонските Бугари на Шипка покажале непоколеблив дух, борејќи се за слобода и правда, оставајќи наследство кое никогаш не смее да биде заборавено.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

