Децата од ромската заедница имаат потенцијал – кога образованието е достапно и квалитетно

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Децата од ромската заедница имаат потенцијал – кога образованието е достапно и квалитетно

29 мај 2025

• од Гоце Кически

Астина, 14-годишна ученичка од деветто одделение во основното училиште „Браќа Рамиз и Хамид“ во општина Шуто Оризари, е доказ дека љубопитноста, поддршката и квалитетната настава можат да инспирираат деца да сонуваат и постигнуваат големи работи. Во ова училиште, едно од најголемите во земјата со повеќе од 2.000 ученици, најголем дел се деца од ромската заедница.

Астина посебно ужива во часовите по математика и иновации, а планира да студира информатика. Но, неочекувано, хемијата ѝ станала омилен предмет – благодарение на нејзиниот постар брат, кој ја претворил Периодната табела во песна што лесно се памети.

На денешниот час по природни науки, Астина учествува во експерименти кои ги илустрираат хемиските реакции преку промена на боја, создавање меури, талог или промена на температурата. За неа, ова е најзабавниот начин на учење – учење преку игра и експериментирање. „Она што навистина те тера да го засакаш некој предмет е начинот на кој наставникот се однесува со нас,“ вели таа.

Нејзината наставничка по природни науки, Габриела, ги охрабрува учениците да размислуваат критички и да експериментираат, создавајќи простор каде децата се мотивирани да имаат поголеми очекувања од себе. Така, нејзиниот ученик Елиф, исто така 14-годишен, неодамна освои прво место на национален натпревар по хемија, во конкуренција од 237 ученици од целата земја.

Елиф е решен да продолжи во средното стручно училиште „Марија Кири Склодовска“, каде сака да се образува за лабораториски техничар. И покрај тоа што многу деца во неговата заедница рано го напуштаат образованието, тој верува дека токму поддршката од семејството и посветените наставници го задржале мотивиран и верен на своите цели. „Мојот татко е музичар, а мајка ми е домаќинка. Иако тие немаат завршено образование, секогаш ме охрабруваат да учам. Беа пресреќни кога решив да се пријавам на натпреварот!“

Примерите на Астина и Елиф покажуваат дека кога децата имаат можност да учат во стимулативна и поддржувачка средина, и кога се растени со грижа и охрабрување од возрасните – од семејството до наставниците – тие можат да постигнат извонредни резултати.

Сепак, многу ромски деца во Северна Македонија се соочуваат со големи пречки во образованието. Само 56% од ромските деца го завршуваат основното образование, за разлика од 94% на национално ниво. Сиромаштијата и ограничениот пристап до рано детско образование се големи пречки – 79% од ромските деца живеат под прагот на сиромаштија, а само 8% одат во градинка.

УНИЦЕФ ја поддржува Северна Македонија во справување со овие нееднаквости, преку застапување за политики и програми што обезбедуваат фер шанса за секое дете. Во соработка со Министерствата за труд и социјална политика, образование и наука и здравство, се развиваат системски пристапи за обезбедување пристап до основни социјални услуги за најранливите деца.

Овие интервенции се водат од принципите на Европската гаранција за децата – механизам на ЕУ за спречување на социјална исклученост преку гарантирање пристап до клучни услуги, без стигматизација и дискриминација.

Примената на оваа гаранција во Северна Македонија ќе донесе и универзални и таргетирани мерки за социјална заштита, образование и здравствена грижа за најранливите деца, вклучително и ромските. Целта е сите деца постепено да добијат пристап до квалитетни услуги и да имаат еднакви можности да успеат.