Директорот на Фонд за ПИОМ: Одлуката за пензиите е донесена, сега правната пресметка е во Уставниот суд

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Директорот на Фонд за ПИОМ: Одлуката за пензиите е донесена, сега правната пресметка е во Уставниот суд

01 декември 2025

• од Станча Јаќимовски

Никола Мемов изјави дека линеарното зголемување на пензиите е одлука на Влада на Република Северна Македонија донесена по барање на Сојуз на здруженија на пензионери во Република Македонија, но дека конечната оцена за уставноста мора да ја даде Уставен суд. Ова прашање, според него, е од исклучителна општествена важност бидејќи директно влијае врз животниот стандард на пензионерите, како во земјата, така и во странство.

Линеарното зголемување – одговор на барањата на пензионерите

Директорот на Фонд за пензиско и инвалидско осигурување во интервју за Радио Слободна Европа истакна дека сите релевантни пензионерски здруженија побарале премин од процентуално во линеарно усогласување на пензиите, со цел ублажување на ефектите од ценовните шокови и растот на трошоците за живот. Владата, како што вели, го уважила ова барање и со законските измени од минатата година вовела т.н. „швајцарски модел“ за усогласување на пензиите, но со линеарна наместо процентуална формула.

„Ова усогласување се прави заради намалување на животните трошоци и усогласување на животниот стандард со покачувањето на ценовните шокови и растот на платите во јавниот сектор,“ нагласи Мемов. Според него, секое покачување на пензиите е механизам што наместо формално усогласување, суштински значи подобрување на материјалната положба на пензионерите – група која е особено погодена од инфлаторните движења и економските турбуленции.

Иницијативи до Уставниот суд и јавна расправа

До Уставниот суд, како што беше посочено, поднесени се две граѓански иницијативи за оценување на уставноста на линеарниот модел, а во моментот трае јавна расправа. Процесот е пред финализација, а директорот потенцира дека одлуката е „пред донесување“ и дека системот треба да биде разгледан низ институционална и правна призма за да се отстрани секоја дилема околу нејзината применливост и усогласеност со највисокиот правен акт.

Во јавната расправа, според информациите, ќе се разгледуваат и обврските на Владата и аргументите на пензионерите и здруженијата, но и претходниот заклучок на Комисија за спречување и заштита од дискриминација која утврдила дека постои дискриминација врз основа на местото на живеење, во поглед на правото на линеарно зголемување на пензиите за пензионери кои живеат во странство.

Зошто пензионерите во странство не добија покачување?

Една од најзабележаните теми во јавноста беше прашањето зошто пензионерите кои живеат надвор од државата не добија исто линеарно покачување од 1.000 денари. Како одговор, Мемов ја пренесува аргументацијата од Собрание: бидејќи тие не живеат во Македонија, не ги чувствуваат директните ценовни шокови и инфлацијата во земјата.

„Аргументацијата во Собранието беше дека тие не ги чувствуваат ценовните шокови и инфлацијата во Македонија,“ појаснува директорот. Иако Комисијата за заштита од дискриминација утврдила дискриминација, конечната и обврзувачка одлука за тоа дали ова е уставно и законски оправдано, ја носи Уставниот суд.

Буџет и долгорочна одржливост на системот

Директорот најави и ново линеарно зголемување на пензиите во март од 1.000 денари, по што од септември, системот повторно ќе премине на процентуално усогласување – стар модел што ќе биде применуван и понатаму.

Во Буџет предвидени се околу 117 милијарди денари за исплата на пензии, вклучително и здравственото осигурување на пензионерите, како и трансферите кон пензиските друштва од вториот столб. За целосна одржливост на системот, Владата ќе обезбеди околу една милијарда евра (62 милијарди денари) трансфери во фондот, како и една милијарда евра директна поддршка на самиот Фонд за ПИОМ.

Покрај тоа, директорот тврди дека Владата планира да обезбеди и дополнителен капитал од една милијарда евра за стабилизација и одржување на пензискиот систем.

„Пензионерите можат да бидат спокојни, пензиите се исплаќаат редовно, и тоа на први во месецот,“ увери Мемов, додавајќи дека системската поддршка е гаранција за стабилност, навременост и континуитет во исплатата.