06 јануари 2026
• од Станча Јаќимовски
Со почетокот на 2026 година стапи во сила Законот со кој на пензионерите, невработените, студентите и учениците им се овозможува работно ангажирање без формално губење на веќе стекнатите права. Иако законот беше најавен како чекор кон поголема флексибилност на пазарот на труд и намалување на сивата економија, неговата примена отвора сериозни прашања за вистинскиот опфат и ефектите што треба да ги постигне.
Најспорниот дел од законското решение се однесува на ограничувањата што ги наметнува, особено за пензионерите. Иако им се дозволува да работат, ангажманот е временски и секторски ограничен, што суштински го доведува во прашање концептот на „право на работа“. Во пракса, тоа значи дека голем дел од пензионерите кои се здрави, стручни и подготвени за подолг работен ангажман остануваат делумно исклучени од пазарот на трудот.
Дополнителен проблем претставува селективниот опфат на дејности во кои е дозволено ангажирањето. Наместо законот да овозможи рамноправен пристап до работа кај сите приватни даватели на услуги, тој предвидува ограничувања по области, што создава нејаснотии, но и потенцијална нееднаквост меѓу работниците. Исклучокот на државната администрација, пак, отвора прашања за доследноста на законската логика и еднаквоста пред закон.
Критичарите укажуваат и дека ограничувањето на бројот на работни денови месечно може да има контраефект. Наместо да ја намали работата на црно, ваквата регулатива ризикува да ја турне дел од работната активност во неформалната економија, особено кај лица кои реално работат повеќе од дозволеното, но немаат можност тоа законски да го регулираат.
Иако законот формално овозможува дополнителен приход и активност за ранливи категории, останува дилемата дали ваквото решение е донесено за суштинско подобрување на нивната економска положба или станува збор за половично решение што повеќе служи за декларативна отколку реална реформа.
Во отсуство на поширок и пофлексибилен модел, каков што веќе постои во повеќе европски земји, новиот закон остава впечаток на компромисно и недоработено решение. Наместо системска промена што ќе ја поттикне формалната работа и ќе го зајакне пензискиот фонд, постои ризик тој да остане уште еден закон со ограничена примена и краткорочни ефекти.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

