ЕП алармира: „Српскиот свет“ и странското влијание ја загрозуваат С. Македонија

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

ЕП алармира: „Српскиот свет“ и странското влијание ја загрозуваат С. Македонија

16 јули 2025

• од Гоце Кически

Европскиот парламент испрати силна порака за загрижувачкото зголемување на странското влијание врз Северна Македонија, предупредувајќи дека земјата се соочува со сериозни предизвици од надворешни актери како Србија, Русија, Кина и Унгарија. Во најновата резолуција, усвоена на 9 јули 2025 година, европратениците остро реагираат на ширењето на геополитички и националистички проекти кои ја загрозуваат демократијата, суверенитетот и европската перспектива на земјата.

Според информациите на бугарската новинска агенција ACTUALNO, која детално ја пренесува содржината на резолуцијата, особено се потенцира опасноста од т.н. „Српски свет“ – идеолошки концепт што се стреми кон културно и политичко обединување на Србите во регионот, слично на руската доктрина за „Рускиот свет“. Европскиот парламент оценува дека присуството на оваа идеологија во Северна Македонија претставува дестабилизирачки фактор, кој дополнително го нарушува меѓуетничкиот баланс во земјата.

Загриженост за политичка поддршка на „Српскиот свет“

Резолуцијата содржи остри критики за учеството на некои македонски владини претставници во настани кои ја промовираат оваа идеологија. Европратениците оценуваат дека тоа претставува директна поддршка за иницијативи кои го поткопуваат суверенитетот и стабилноста на државата.

Руски медиумски наративи преку српскоезични медиуми

Во документот се посочува дека Русија ја интензивира својата дезинформациска кампања во земјата преку српскоезични медиуми, кои дејствуваат како канали за пренос на кремљовските пораки. Целта е да се шират анти-ЕУ и анти-НАТО ставови, со што се засилува недовербата кај дел од населението, особено меѓу етничките Срби.

Дополнително, се наведува дека од 2018 до 2023 година, 13 руски дипломати биле протерани од Северна Македонија поради активности несоодветни за дипломатскиот статус – доказ за постоење на координирани мрежи на влијание.

Кина и Унгарија – економски притисоци и медиумска инфилтрација

Иако не толку отворено, Кина исто така се спомнува како актер кој се обидува да влијае врз Северна Македонија преку инвестиции, заемни аранжмани и спонзорирани медиумски содржини. Резолуцијата предупредува на случаи кога кинески дипломатски претставништва финансирале платени прилози во локални медиуми без обележување, што ја нарушува транспарентноста и независноста на медиумите.

Особено загрижувачки е делот во кој Европскиот парламент ја поврзува Унгарија – членка на ЕУ – со поддршка на авторитарни интереси во регионот, преку финансиски инструменти и заеми, меѓу кои и заеми од унгарската Eximbank со наводно кинеско потекло.

Информациска војна и суверенитет

Резолуцијата исто така нагласува дека речиси 50% од македонските граѓани веруваат во дезинформации поврзани со војната во Украина и други меѓународни настани. Европратениците бараат итно вложување во медиумска писменост, сајбер-безбедност, транспарентност на медиумското финансирање и поддршка за проверка на факти.

Иако С. Македонија официјално ја следи надворешната политика на ЕУ, вклучително и санкциите против Русија и поддршката за Украина, одбивањето да ја осуди руската агресија во ОН во февруари 2025 година е наведено како сериозно отстапување.

Шанса за реформи – но со цена

Европскиот парламент најавува и финансиска поддршка преку Механизмот за раст и реформи, во висина до 750 милиони евра, под услов владата на премиерот Христijan Мицкоски да спроведе сериозни реформи за зајакнување на демократијата, владеењето на правото и отпорот кон странско влијание.

Резолуцијата на Европскиот парламент претставува сериозно предупредување за македонските власти: европската перспектива не е загарантирана и бара активна борба против надворешни влијанија. Како што пишува ACTUALNO, Северна Македонија се наоѓа на раскрсница – меѓу евроинтеграцијата и засилените обиди на странски сили да го насочат патот на земјата во спротивна насока. Реформите и политичката храброст сега се клучни за иднината на македонските граѓани.