Хипокризијата на „сеќавањето“: Српските воени меморијали во Македонија

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Хипокризијата на „сеќавањето“: Српските воени меморијали во Македонија

23 септември 2025

• од Гоце Кически

Отворањето на изложбата „Меморијали од Првата светска војна во фондовите и збирките на Архивот на Југославија“ во Скопје повторно ја отвори старата рана: кој навистина има право да ја пишува историјата на македонската земја и нејзините луѓе?

Под маската на „култура на сеќавање“, српските институции ја промовираат сопствената жртвеничка нарација, додека ја игнорираат вистината: по Првата светска војна Македонија не доби слобода, туку ново ропство – под Кралството на СХС, а потоа под Кралството Југославија. Токму тие што денеска бараат почит за своите „солунци“, се истите кои тогаш воведоа систематска политика на денационализација, асимилација и забрана на јазикот и идентитетот на населението.

Меморијалите, спомениците и изложбите се претставуваат како „универзална почит кон жртвите“. Но зад тие гранитни обележја стои цинична историска вистина: додека во Северна Македонија се креваа крстови за српските војници, населението беше подложено на полициски терор, затвори, протерувања и србизација.

Се поставува прашањето: дали овие „споменици на сеќавањето“ се навистина симболи на мир и соработка, или се продолжение на еден вековен проект за симболично присвојување на македонскиот простор и историја?

Историјата не може да се брише со изложби и гланцирани каталози. Додека српските архиви слават „жртви“, македонскиот народ треба да се потсети дека цената на таа „жртва“ била плаќана со неговата слобода и идентитет. И токму затоа, денес – кога повторно се наметнуваат туѓи наративи – потребно е гласно да се каже: меморијалите може да бидат камен, но вистината не е врежана во нив.