ИЈЗ со итни мерки и препораки за справување со отпадот во Скопје

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

ИЈЗ со итни мерки и препораки за справување со отпадот во Скопје

25 октомври 2025

• од Станча Јаќимовски

Епидемиолошката состојба во Скопје е оценета како стабилна, но Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) предупредува дека постои ризик доколку не се почитуваат хигиенските мерки при ракување со отпад. Од Институтот апелираат граѓаните совесно да го одлагаат отпадот во контејнери, да избегнуваат создавање на диви депонии и да ја одржуваат личната хигиена преку користење на ракавици, маски и дезинфициенси.

Работна група за справување со состојбата

Препораките се дел од активностите на интеринституционалната работна група во која учествуваат ИЈЗ, Министерството за внатрешни работи – Скопје, Државниот комунален инспекторат, Државниот инспекторат за животна средина и Дирекцијата за заштита и спасување.

Директорката на ИЈЗ, Марија Андоновска, соопшти дека Институтот изготвил стручно мислење и пакет мерки кои се доставени до надлежните институции. Тие вклучуваат активности насочени кон државните органи, работниците кои имаат директен контакт со отпад, како и кон пошироката јавност.

Мерки за граѓаните и институциите

Епидемиологот Драган Кучински нагласи дека најважни се мерките за лична и колективна хигиена – редовно миење и дезинфекција на рацете, користење ракавици при одлагање на отпадот и строго почитување на местата за одлагање.
Тој апелираше до граѓаните да не создаваат диви депонии, бидејќи тие претставуваат дополнителен извор на зарази и загадување на животната средина.

Кучински посочи дека институциите мора да обезбедат соодветна заштита за работниците кои го собираат отпадот, преку употреба на лична заштитна опрема и редовна вакцинација. Меѓу предложените мерки се и итно собирање на насобраниот отпад, редовна дезинфекција, дезинсекција и дератизација, особено во густо населени подрачја каде празнењето на контејнерите треба да се врши најмалку еднаш дневно.

Едукација и селекција на отпадот

Кучински ја истакна и потребата од континуирана едукација на населението за селекција на отпадот и воведување на системи за наградување на совесните граѓани. Локалните заедници, според него, имаат клучна улога во справувањето со проблемот.

Проф. д-р Мирјана Димовска нагласи дека мерките имаат за цел заштита на јавното здравје со посебен акцент на ранливите категории – децата, болните и бремените жени. Таа апелираше до институциите да спречат поставување контејнери во близина на училишта, болници и други објекти со високи хигиенски стандарди, посочувајќи дека искуството од епидемијата на жолтица во Штип покажало дека ваквите практики носат сериозни ризици.

Итни и долгорочни мерки

Меѓу итните мерки ИЈЗ ги издвојува:

Брзо отстранување на расфрланиот отпад со сите расположливи ресурси;
Приоритетно чистење околу болници, училишта, паркови и игралишта;
Вонредна дезинфекција, дератизација и дезинсекција на критичните локации;
Редовно празнење на контејнерите (најмалку еднаш дневно во густо населени делови);
Заштита и задолжителна вакцинација на работниците кои имаат контакт со отпад;
Засилен епидемиолошки надзор и јавна едукација за ризиците.

Во рамки на долгорочните мерки, Институтот препорачува воспоставување интегриран систем за управување со отпадот, воведување на селекција и рециклирање, како и строги казни за несовесно одлагање.

Заштита на здравјето и околината

Од ИЈЗ дополнително нагласуваат дека работниците изложени на ризик мора да ги исполнуваат законските обврски за вакцинација против хепатит А и Б и други заболувања поврзани со отпадот.
Институтот апелира и за користење на заштитни маски, бидејќи проблемот со отпадот не е само санитарен, туку и еколошки – отпадот создава емисии на токсични гасови и хемикалии кои можат сериозно да го нарушат здравјето.