Историско сведоштво: Благој Црномаров од Битола ги измачувал ВМРО-вците во затвор

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Историско сведоштво: Благој Црномаров од Битола ги измачувал ВМРО-вците во затвор

06 август 2025

• од Станча Јаќимовски

Во турбулентниот период по завршувањето на Втората светска војна, кога новата југословенска власт ги воспоставуваше своите структури низ Македонија, тивко, но одлучно, делуваа групи кои се чувствуваа изневерени од неостварениот идеал на самостојна и обединета Македонија. Една таква група беше и т.н. Битолска група на ВМРО, предводена од младиот патриот Драги Горков.

Во своето сведоштво, Горков се присетува на почетоците на организацијата што ја основал уште во 1945 година, инспириран од идејата на Дамјан Груев која, како што вели, ја носел во срцето од својата 16-та година. Според него, ВМРО по Втората светска војна имала нова цел — создавање самостојна, обединета Македонија под американски протекторат. Во обидот за нејзино организирање, тој најпрво му се обратил на Спиро Милошевски, а потоа и на Иљо Миленковски, поп Георги Пандилов, Георги Ивановски и други блиски истомисленици.

Но, активностите на групата биле откриени, иако до денес, според Горков, не се знае со сигурност кој ги издал. Петмина од нив добиле високи затворски казни и биле затворени прво во Централниот затвор во Скопје, а потоа и во Идризово.

„Ужас беше во централниот затвор. За ништо 5, 10, 15 дена карцер“, раскажува Горков, додавајќи дека управникот Цветко Краина „со раце давеше луѓе“. Истите страдања продолжиле и во Идризово. Во време кога работеле на стрелиштето во Сарај, тој бил тешко болен, но молбите за поштеда биле сурово одбиени од управникот Благој Црномаров од Битола, кој му возвраќал само со зборовите: „Цркни!“.

Немилосрдната тортура продолжувала и под нови управници, исто така од Битола. Единствен зрак на човечност покажал милиционерот Ефтим од Царев Двор, Ресенско.

Во затворот, Горков бил третиран од лекари кои и самите биле затвореници: Робев, Асен Татарчев, Гичев и Тренчев. Сведочи и за посетата на Лазар Колишевски во Отешево, придружуван од Цветко Узуновски-Абас и Геле Пановски. Колишевски лично го испрашувал и го понижувал поп Георги Пандилов, наредувајќи да го острижат и избричат — чин што попот тешко го поднел.

Сведоштвото на Драги Горков, објавено во книгата Судени за Македонија (1945–1985) од Стојан Ристевски, е болно потсетување на цената што ја плаќале идеалистите кои мечтаеле за независна Македонија во времето на комунистичката стега. Битолската група не е само историја на отпор, туку и жива рана од едно време кога идеалите се платиле со страдање, тортура и прогон.