Љубчо Георгиевски: Македонците беа последните бранители на една невозможна Југославија

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Љубчо Георгиевски: Македонците беа последните бранители на една невозможна Југославија

07 август 2025

• од Станча Јаќимовски

Во своето искрено и самокритично излагање, Љубчо Георгиевски, поранешен премиер и еден од клучните политички актери во поновата македонска историја, изјави нешто што долго време се чувствуваше, но ретко се артикулираше јавно: „Македонците беа последните бранители на една невозможна Југославија.“

Оваа изјава отвора болна, но потребна дебата за улогата на македонскиот народ во распадот на СФРЈ и неговата склоност кон југоносталгија – често по цена на реалната национална еманципација.

Централизам наместо суверенитет

Георгиевски отворено признава дека македонските патриоти биле загрижени од уставните промени што ги туркаа Словенија и Хрватска, бидејќи тие предвидуваа поголема самостојност и слабеење на федералната власт. Наместо да ја препознаат таа тенденција како можност за и самата Македонија да направи исчекор кон реална државност, македонските елити се држеа за централизмот и федералниот мит, како утеха за историската несигурност.

„Сакавме Југославија по моделот на Ранковиќ,“ вели Георгиевски – по име на човек симбол на репресивниот апарат, кој немаше многу слух за македонските идентитетски посебности. Оваа носталгија по "силна федерација" била, всушност, политичка илузија, бидејќи Југославија во својата последна деценија не беше ни федерација, ни сила – туку конфедерација на интереси, етнички тензии и прикриени амбиции за доминација.

Југоносталгијата како национална слабост

Додека Словенците и Хрватите решително се одделуваа и градеа пат кон Европа, Македонија стоеше во место, заглавена во илузијата дека Југославија е гарант на безбедноста и идентитетот. Наместо да се приклучи на бранот на самостојност, Македонија се колебаше – не поради страв од Србите или Албанците, туку поради емоционалната врзаност со една држава што веќе беше политички мртва.

Оваа политичка инертност не беше случајна. Цела генерација на македонски интелектуалци, политичари и граѓани израсна со убедување дека без Југославија, Македонија ќе исчезне. Тоа беше длабоко вкоренет страв, потхранет со децении на инфериорна положба и борба за легитимитет.

Последиците се уште се чувствуваат

Денес, три децении подоцна, последиците од тоа задоцнето будење сè уште ги чувствуваме. Македонија ја започна својата независност без вистинска внатрешна поддршка за концептот на самостојна држава. Наместо проактивно градење на институции и меѓународна позиција, таа се бореше со внатрешни поделби и неизграден национален консензус.