Љубчо Георгиевски: Нафтоводот се пушта за „српски свет“

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Љубчо Георгиевски: Нафтоводот се пушта за „српски свет“ – каде е македонската корист?

30 ноември 2025

• од Станча Јаќимовски

Реактивирањето на нафтоводот што ги поврзува Скопје и Солун влегува во завршна фаза по прекин од 12 години. Според официјалното соопштение на политичката партија ВМРО-Народна партија, главната цел на овој потег е да ѝ се помогне на Србија во услови на нафтена и енергетска криза.

Партијата со лидер Љубчо Георгиевски ја поздрави иницијативата на владата, но јавно постави прашање до македонската јавност: „Зошто сите што 25 години плукаа против овој проект, сега молчат?“ Во документот се наведува дека аргументите што денес се користат за оправдување на нафтоводот – економските придобивки и геостратегиската важност – постоеле и пред 25 години, но државата, според нив, „свесно била оставена без бенефитите од проектот“.

Во соопштението се потенцира и необичниот молк на компаниите и институциите кои би почувствувале директна конкуренција од нафтоводот, како што се Макпетрол и транспортниот железнички оператор Македонски железници, но и приватните сопственици на авто-цистерни и танкери што вршат превоз на нафта.

Технички карактеристики и значење на нафтоводот

Нафтоводот е со вкупна должина од 213 километри, од кои 70 километри поминуваат низ територијата на Грција. Дијаметарот на цевката изнесува 16 инчи, а системот е проектиран да пренесува до 2,5 милиони тони сурова нафта годишно. По трасата постојат стандардни инфраструктурни објекти – пумпни станици, мерни места, системи за регулација и контрола на притисокот, безбедносни механизми, како и SCADA систем за дигитален мониторинг и управување и антикорозивна заштита.

Проектот започнал во доцните 1990-ти години, а во 2002 година бил официјално пуштен во употреба. Оператор од грчка страна е VARDAX, во која 80% од сопственоста ѝ припаѓа на енергетската група HELLENiQ ENERGY, а 20% има државно учество на Северна Македонија. Во првите години нафтоводот служел за снабдување на ОКТА со сурова нафта.

Причини за прекинот и колапсот на ОКТА

Во 2013 година ОКТА го запрела процесот на преработка на нафта – рафинеријата отишла во стечај, а транспортот на нафта низ нафтоводот бил комплетно прекинат. Проблемот со повторната активација траел со години, бидејќи по трансформацијата од рафинерија во складишно-дистрибутивен хаб, официјалната лиценца на компанијата не била административно променета.

Претходните причини за стопирањето биле и комерцијални – системот се сметал за економски нерентабилен во тој период, поради што одржувањето не носело приход, а работата останала замрзната речиси една деценија.

„Нафтоводот како нов државен интерес“

Според ВМРО-Народна партија, во земјата одамна не бил виден „таков национален консензус за пуштање на нафтовод за помош на братска Србија“, дури ни во периодите кога земјата се соочувала со тешка енергетска криза или загадување од мазут. Тие нагласуваат дека токму денес владата, неочекувано, проектот го претставува како државен и национален интерес.