15 март 2025
• од Вардарски
Во Македонија сè уште недостасува критичка анализа за историјата на комунизмот и местото на земјата во поранешната Југославија, особено во споредба со другите републики. Оваа загрижувачка констатација беше истакната од поранешниот премиер Љубчо Георгиевски, кој ја потенцираше потребата за отворена и детална дебата за минатото.
Според Георгиевски, Македонија нема ниту една критичка книга за улогата на Јосип Броз Тито и за тоа како таа се одразила врз македонската држава. Додека во други поранешни југословенски републики, како Словенија, Хрватска и Србија, се водат темелни дискусии за комунистичкото наследство, во Македонија таквата дебата останува маргинализирана.
Георгиевски исто така нагласи дека едно од клучните прашања е отворањето на архивите на УДБА, тајната служба која беше активна за време на социјалистичкиот режим. Тој поставува прашање зошто Македонија чека надворешен притисок, како оној од Бугарија, за да ги отвори овие архиви и да види колку жртви имало за време на комунизмот.
„Чекајте, ние немаме доволно македонски елити кои сами да го отворат тоа прашање? Треба некој друг да ни го постави тоа прашање?“ – прашува Георгиевски, потенцирајќи ја потребата за самостојна и независна анализа на оваа тема.
Поранешниот премиер укажува на тоа дека македонската интелигенција и политичките елити треба самите да иницираат дебата за сопствената историја, наместо да чекаат надворешни фактори да ја постават оваа тема. Според него, државата треба да има храброст да се соочи со сопственото минато без страв од политички последици.
Недостигот на критички книги за Тито и комунистичкиот период укажува на постојаното избегнување на оваа тема, што во голема мера придонесува за недоволно информирано општество и ограничена свест за историјата.
Историските дебати за комунистичкото минато на Македонија остануваат речиси непостоечки, а прашањата поврзани со УДБА и нејзината улога во репресијата сè уште не се целосно истражени. Георгиевски ја потенцира потребата за промена на овој пристап, повикувајќи на поактивна улога на македонските интелектуалци и политички фактори во анализа на историјата.
Отворањето на архивите и темелната критичка анализа за југословенскиот период би можеле да дадат нова перспектива за македонската историја и да помогнат во обликувањето на покомплетна слика за минатото, неопходна за идниот развој на земјата.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

