Лога: Лидерството на ВЛЕН помеѓу југословенскиот и босанскиот модел

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Лога: Лидерството на ВЛЕН помеѓу југословенскиот и босанскиот модел

29 декември 2025

• од Станча Јаќимовски

Во време кога јавноста е буквално „медиумски бомбардирана“ со темата за обединување на албанските владејачки партии во еден единствен политички субјект, неопходно е да се потсетиме дека моделите кои се обидуваат да ги следат не само што не се нови, туку и јасно ги откриваат нивните внатрешни разлики и слабости. Станува збор за модели што веќе се познати во нашиот политички и географски контекст: посттитовска Југославија и денешна Босна и Херцеговина.

Клучната разлика меѓу овие два модели лежи во нивниот историски контекст и политичка функција. Југословенскиот модел претставуваше привремено решение за недостатокот на обединувачка фигура по смртта на Јосип Броз Тито. Тој беше обид преку колективно лидерство да се надмине вакуумот во политичката моќ, но на долг рок се покажа како нефункционален и неодржлив.

Од друга страна, босанскиот модел е резултат на меѓународно наметнат политички конструктивизам, чија основна цел беше спречување на нови конфликти по војната. Иако формално обезбедува баланс и застапеност, овој модел создаде сложен и тежок систем на одлучување, кој често резултира со блокади и политичка парализа.

Она што е заедничко за двата модели е нивната неспособност да генерираат ефективно донесување одлуки и јасна, долгорочна визија за развој. Тие се примери на системи што повеќе управуваат со кризи отколку што создаваат стабилни и напредни политики.

Токму затоа, ВЛЕН, доколку навистина претендира да биде сериозен и кредибилен политички субјект, треба да се ориентира исклучиво кон докажани западни демократски модели, засновани на институционален капацитет, отчетност и политичка култура, а не на клановски, егоцентрични или привремени договори.

Во спротивно, најчесниот чекор би бил да се стави крај на ова јавно политичко малтретирање и партиите да продолжат да функционираат во рамките на постојните субјекти – ЛД, ЛБ, ААА и ВВ. Во тоа нема ништо погрешно, особено ако тие и понатаму можат да делуваат како коалиција, без да создаваат илузија за единство кое суштински не постои изјави Лога.