Македонците ќе мора да платат за да патуваат во ЕУ

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Македонците ќе мора да платат за да патуваат во ЕУ – и тоа не е се!

28 јули 2025

• од Станча Јаќимовски

Македонските граѓани наскоро ќе се соочат со нови правила при патување во Европската Унија. Иако формално не станува збор за визи, сепак, со новите системи за гранична контрола и задолжителното електронско овластување, условите сè повеќе наликуваат на визен режим.

Нов систем за влез – EES стартува во октомври 2025

Европската Унија потврди дека од 12 октомври 2025 година ќе започне фазната имплементација на Системот за влез/излез (EES). Овој автоматизиран ИТ систем ќе служи за регистрација на сите патници од земји кои не се членки на ЕУ – вклучително и од Македонија – кои влегуваат во Шенген-зоната за краток период.

Секое преминување на надворешните граници на ЕУ ќе бара електронска регистрација на влез, излез и евентуално одбивање, како и прибирање на биометриски податоци: отпечатоци од прсти, фотографија на лицето, и лични информации од пасошот. Воведувањето ќе трае шест месеци, а целосната функционалност се очекува до 10 април 2026 година.

Иако првично беше планирано за 2023, системот неколкупати беше одложуван. ЕУ најавува дека ова ќе ја подобри безбедноста и ќе ја забрза граничната процедура, со елиминација на печатите во пасошите и автоматизирано следење на престојот.

ETIAS – електронско овластување за патување од 2026

Покрај EES, Европскиот систем за информации и авторизација за патување (ETIAS) ќе стане задолжителен „некогаш помеѓу октомври и декември 2026 година“. Секој граѓанин на земја што е ослободена од визни обврски, како Македонија, ќе мора да аплицира онлајн и да плати 20 евра за електронско патничко одобрување, пред да тргне кон ЕУ.

Претходно најавена цена од 7 евра е речиси тројно зголемена, а според ЕУ, ова е поради инфлациски трошоци и усогласување со слични системи како ESTA во САД или eTA во Канада.

ETIAS нема да важи како класична виза, туку ќе биде електронски документ поврзан со пасошот, кој ќе се проверува од граничната полиција. Ќе важи три години или до истекот на пасошот и ќе овозможува повеќе краткорочни престои (до 90 дена во 180 дена) во било која од 30-те земји на ЕУ и Шенген-зоната.

Кои ќе бидат ослободени од ETIAS?

ETIAS нема да биде потребен за:

лица со дозвола за престој во ЕУ;
државјани на ЕУ со двојно државјанство;
членови на семејства на граѓани на ЕУ, Исланд, Норвешка, Лихтенштајн и Швајцарија.

Како ќе се аплицира за ETIAS?

Кога системот ќе стане достапен, апликацијата ќе се пополнува преку официјалната веб-страница или мобилна апликација. Патниците ќе треба да внесат:

лични податоци (име, адреса, датум на раѓање, родители...),
информации од пасошот,
детали за образованието и работата,
податоци за планираното патување,
информации за евентуални кривични пресуди или минати патувања во конфликтни зони.

Апликацијата ќе се наплатува со платежна картичка, а повеќето барања ќе бидат процесирани во рок од неколку минути до максимум 96 часа. Во одредени случаи, постапката може да трае до 30 дена.

Одобрението ќе биде електронски поврзано со пасошот, и нема да биде потребна печатена верзија.

Крај на безвизниот режим?

Иако формално ЕУ и натаму ги третира Македонија и сличните земји како ослободени од визи, во пракса се воведува задолжително претходно одобрување со финансиски трошок и биометриска регистрација, што многу граѓани веќе го нарекуваат „виза под друго име“.

Со ова, патувањето кон ЕУ од 2025-2026 значително се усложнува и поскапува за македонските граѓани.