Малите трговци предупредуваат: Новиот закон за заштита од пушење ќе затвори над 4.000 бизниси

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Малите трговци предупредуваат: Новиот закон за заштита од пушење ќе затвори над 4.000 бизниси

26 јануари 2026

• од Станча Јаќимовски

Малите продажни објекти во земјава – тобако продавниците, киосците, мини маркетите и другите семејни бизниси – сериозно ќе бидат погодени од предложениот Закон за заштита од пушење и ќе се соочат со значителни финансиски загуби, отпуштања на вработени и масовни затворања. Ова е ставот на малите трговци во однос на нацрт-законот што предвидува драстично заострување на државната политика кон пушењето и тутунските производи.

Според сопствениците на малите продажни објекти, одредбите што се однесуваат на начинот на продажба, изложување и комуницирање на цигарите и другите тутунски и никотински производи директно ја загрозуваат нивната егзистенција. Податоците на Стопанската комора на Северна Македонија покажуваат дека станува збор за повеќе од 4.000 мали и средни бизниси низ целата држава.

Голем дел од месечните приходи на овие објекти, како што велат трговците, се обезбедуваат преку долгорочни договори со тутунската индустрија. Поради тоа, тие бараат поправедно законско решение и воведување преоден период кој ќе им овозможи постепено прилагодување на новите регулативи.

Нацрт-законот предвидува целосна забрана за изложување на цигари и други тутунски и никотински производи, како и на уредите за нивна употреба. Производите ќе мора да се чуваат во непроѕирни, затворени шкафови, недостапни за купувачите, без надворешно осветлување или визуелни елементи што привлекуваат внимание. Дополнително, продажните објекти нема да смеат да имаат каков било брендинг или комуникација што укажува дека таму се продаваат вакви производи.

Малите трговци реагираат дека ваквото законско решение најмногу ги погодува оние кои со години работеле легално и инвестирале значителни средства во уредување на продажниот простор.

„Во изминатите години вложивме сериозни средства во витрини, специјализирана опрема и безбедносни системи, сè прилагодено за легална продажба на тутунски производи. Со новите ограничувања, тие инвестиции стануваат бескорисни. Голем дел од нив се финансирани со кредити, што сега нè доведува до сериозни финансиски проблеми, а за многумина тоа ќе значи целосно затворање на бизнисот“, велат сопствениците.

Како дополнителен проблем го посочуваат фактот што законот предвидува исклучок за специјализирани продавници за тутун и никотински производи, но не дефинира јасни критериуми за тоа кои објекти спаѓаат во таа категорија. Не се прецизира ниту дали постојните продавници можат да се прилагодат, под кои услови и во кој рок, што, според трговците, отвора простор за селективна примена на законот.

Особено спорен е и изостанокот на преоден период за прилагодување. Трговците предупредуваат дека промената на деловниот модел не може да се реализира преку ноќ.

„Без преоден рок ќе мора нагло да се раскинуваат годишни договори, да се преуредуваат простори и да се отстранува брендинг. Тоа ќе доведе до финансиски колапс, отпуштање на вработени и затворање на голем број мали продажни објекти“, нагласуваат тие.

Дополнително, целосната забрана за продажба на ароматизирани тутунски и никотински производи отвора прашања за постојните залихи. Трговците прашуваат што ќе се случи со производите за кои веќе се платени сите давачки кон државата, бидејќи законот не предвидува ниту преоден рок за нивна продажба, ниту механизам за нивно враќање.

Инаку, предлог-законот, подготвен од Министерството за здравство, покрај целосната забрана за пушење во јавни и работни простории, предвидува и строга забрана за рекламирање, промоција и спонзорирање од страна на тутунската индустрија, како и дополнително регулирање на продажбата и изложувањето на тутунски и никотински производи.

Малите трговци апелираат нивните забелешки сериозно да се земат предвид во натамошната законска процедура, со цел да се избегнат сериозни економски последици врз илјадници семејства кои егзистираат од овие бизниси.