Мехази: Ако Србите во Косово добијат асоцијација, зошто да не и Албанците во Македонија?

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Мехази: Ако Србите во Косово добијат асоцијација, зошто да не и Албанците во Македонија?

07 февруари 2025

• од Вардарски

Идејата за формирање на „Асоцијација на албански општини“ во Македонија повторно станува тема на политички дискусии, откако политичкиот аналитичар и колумнист Сулејман Мехази ја отвори оваа тема во медиумскиот простор. Според него, ако српското малцинство во Косово добие посебна извршна асоцијација, тогаш и Албанците во Македонија, кои сочинуваат околу 30% од населението, би требало да имаат право на слично организирање.

Во својата мини-колумна, објавена во косовскиот весник „Бота сот“, Мехази го поставува прашањето за политичката рамноправност, поврзувајќи ја иницијативата со поширок контекст на регионалните односи. Тој аргументира дека ако САД, ЕУ и Велика Британија поддржуваат српски асоцијации во Косово, тогаш истиот принцип би требало да важи и за албанските заедници во Македонија и Прешевската Долина.

Политички контекст и историска паралела

Оваа теза не е нова. Слична идеја претходно беше спомената од политичарот Зеќирија Ибрахими од партијата Алтернатива, кој уште во март 2023 година тврдеше дека Албанците во регионот нема да останат пасивни доколку Србија успее да ја институционализира српската Асоцијација во Косово. Ибрахими сметаше дека Албанците од Македонија треба да дејствуваат политички и институционално за остварување на своите колективни права.

Сепак, ова прашање предизвикува контроверзи, особено меѓу македонските политички и аналитички кругови. Поранешниот вицепремиер за евроинтеграции, Ивица Боцевски, во својата колумна објавена во „Нова Македонија“ предупреди дека ваквите идеи се „големодржавни проекти“ кои можат да доведат до нестабилност. Според него, секое ново цртање граници, било формално или неформално, неминовно носи ризик од конфликти, како што покажува историјата на Балканот.

Геополитички импликации

Прашањето за „Асоцијацијата на албанските општини“ не е само внатрешнополитичко прашање на Македонија, туку и дел од пошироката регионална геополитика. Од една страна, Албанците во Македонија ја истакнуваат потребата за институционално обединување на нивните општини со цел подобро да ги заштитат своите права. Од друга страна, македонските политички елити предупредуваат дека вакви потези би можеле да предизвикаат нови тензии и да ги загрозат стабилноста и територијалниот интегритет на државата.

Во меѓународен контекст, позицијата на западните сили како САД и ЕУ ќе биде клучна во одредувањето на иднината на ваквите иницијативи. Доколку меѓународните фактори ја поддржат српската Асоцијација во Косово, тоа може да создаде правен и политички преседан за слични барања и во другите делови на Балканот.

Заклучок

Идејата за „Асоцијација на албанските општини“ во Македонија повторно станува актуелна, но останува да се види дали ќе добие политичка поддршка и како ќе реагира македонската држава на ваквите иницијативи. Додека албанските политички фактори ја истакнуваат потребата за еднакви права со српското малцинство во Косово, македонските аналитичари предупредуваат на потенцијалните опасности од вакви концепти. Овој политички дискурс несомнено ќе остане предмет на жестоки дебати во периодот што следи.

Извор: https://www.botasot.info/opinione/2295612/5-i-asociacioneve-serbe-ne-kosove-mundeson-asociacionet-30-shqiptare-ne-rmv/