Мелничарите алармираат: Лебот ќе поскапи, а житото не е за јадење“

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Мелничарите алармираат: Лебот ќе поскапи, а житото не е за јадење“

15 јули 2025

• од Станча Јаќимовски

Мелничарите во С. Македонија упатуваат сериозни предупредувања – квалитетот на домашната пченица опаѓа, а со тоа се доведува во прашање и стабилноста на цената на лебот. Како што жетвата напредува, се покажа дека сè поголем дел од житото не ги задоволува стандардите за човечка исхрана, алармира Горан Малишиќ, претседател на Групацијата на мелничко-пекарската индустрија.

„Цената од 12 денари за килограм, која првично беше договорена, повеќе не соодветствува на реалната вредност на пченицата, со оглед на нејзиниот опаѓачки квалитет,“ вели Малишиќ. Мелничарите не сакаат да платат премија за стока што не може да се користи за производство на квалитетно брашно, а откупот сè повеќе се ограничува.

Во моментов, откупните цени на меркантилната пченица на регионалните пазари се движат меѓу 155 и 160 евра по тон, но традиционално македонските земјоделци добиваат повеќе од светската цена. Малишиќ предупредува дека овој модел е неодржлив ако падот на квалитетот продолжи.

Преживува само мал дел од мелничарството

Домашната мелничка индустрија е во сериозна криза. Од некогаш 79 активни мелници, денес функционираат едвај десет, и тоа со минимален капацитет. Повеќето работат само за сопствени потреби или со искористеност од едвај 15 до 20 проценти. Иако државата уверува дека постојат доволни резерви и дека може да интервенира ако е потребно, Малишиќ истакнува дека системски мерки се клучни за долгорочна стабилност.

За целосно покривање на домашната потрошувачка, потребни се околу 300.000 тони пченица од прва класа, но со актуелната состојба тоа изгледа се потешко остварливо.

Закана од евтин увоз и институционални неусогласености

Една од најголемите закани, според мелничарите, е евтиниот и субвенциониран увоз, особено од Србија, кој негативно влијае врз домашниот пазар и го обесхрабрува домашното производство. Притоа, несогласувањата меѓу ресорните министерства – едното што притиска за ниски цени за граѓаните, другото за повисоки откупни цени за земјоделците – ја продлабочуваат кризата.

Дополнително, зголемените трошоци за енергенси и работна сила, како и континуираното иселување на населението што ја намалува потрошувачката, само го влошуваат проблемот.

Потребна е јасна стратегија

„Без јасна стратегија и силна преработувачка индустрија, домашната пченица ќе продолжи да тоне, а со неа и нашата способност да влијаеме врз цената на лебот и брашното,“ предупредува Малишиќ. Тој потсетува дека земјите во регионот одамна вовеле механизми за заштита на домашните производители и повикува и Македонија итно да го направи истото.

Во спротивно, додава Малишиќ, стабилноста на клучната прехранбена линија – лебот – останува неизвесна.